HMRC wyjaśnia, kiedy towary wwożone do Irlandii Północnej są „not at risk” przed trafieniem do UE

Urząd skarbowy i celny HMRC opublikował na GOV.UK wskazówki dla firm, które sprowadzają towary do Irlandii Północnej z Wielkiej Brytanii (Anglii, Szkocji i Walii) lub z krajów spoza UE i UK. Chodzi o ustalenie, czy towar jest „at risk”, czyli narażony na dalsze przemieszczenie do Unii Europejskiej, czy „not at risk”. Strona ma datę pierwszej publikacji 14 grudnia 2020 roku. Kanał GOV.UK podał ją 1 listopada 2026 roku.

Od czego zależy cło

Towary „at risk” podlegają obowiązującej unijnej stawce cła. Towary „not at risk” są traktowane inaczej:

• nie płaci się cła, gdy towar wjeżdża do Irlandii Północnej z wolnego obrotu w Wielkiej Brytanii,
• płaci się brytyjskie cło, gdy towar przybywa spoza UE i UK,
• płaci się brytyjskie cło, gdy towar przybywa z Wielkiej Brytanii, ale nie był tam w wolnym obrocie.

Kiedy nie można użyć statusu „not at risk”

Niektóre towary są z automatu „at risk”. Dotyczy to towarów poddawanych obróbce handlowej, jeśli firma nie spełnia dodatkowych wymogów. Dotyczy to także towarów spoza UE i UK, gdy unijna stawka cła jest wyższa od brytyjskiej o co najmniej 3 punkty procentowe.

Firma, która sprowadziła towary „at risk”, może się starać o zwrot lub umorzenie zapłaconego cła. Może też ubiegać się o zwolnienie w ramach limitów pomocy de minimis. HMRC odsyła w tej sprawie do osobnych poradników.

Kiedy można użyć statusu „not at risk”

Są dwie drogi. Pierwsza to stawki cła. Towar z Wielkiej Brytanii jest „not at risk”, gdy obowiązująca unijna stawka wynosi zero. Towar spoza UE i UK jest „not at risk”, gdy brytyjskie cło jest równe unijnemu lub wyższe. Przy porównaniu trzeba uwzględnić ulgi i preferencyjne stawki wynikające z umów handlowych. Zgłoszenie musi więc zawierać wnioski o preferencje lub ulgi. Do takiej drogi nie trzeba autoryzacji w UK Internal Market Scheme. Customs Declaration Service sprawdza stawki automatycznie.

Druga droga to UK Internal Market Scheme. Działa, gdy unijna stawka jest wyższa od brytyjskiej. Trzeba wtedy spełnić wszystkie trzy warunki:

• towary są przeznaczone na sprzedaż lub do końcowego użytku konsumentów w UK (przy imporcie spoza UE i UK: konsumentów w Irlandii Północnej),
• importer widniejący w dokumentach („importer of record”) ma autoryzację w tym systemie,
• towary nie podlegają unijnym środkom ochrony handlu.

Firmy, które odsprzedają towary dalej, muszą przechowywać dowody spełnienia tych warunków. HMRC podaje przykład hurtownika. Może on poprosić klienta o podpisane oświadczenie, że krzesło zostanie w biurze w Irlandii Północnej.

Co to oznacza dla Polaków w UK

Wskazówki dotyczą firm, a nie osób prywatnych. Mogą być ważne dla Polaków prowadzących działalność lub pracujących w handlu, logistyce czy transporcie, którzy wwożą towary do Irlandii Północnej. HMRC zaznacza, że można skorzystać z Trader Support Service albo zatrudnić osobę lub firmę do obsługi formalności celnych.

Od 9 czerwca 2023 roku nie można już ubiegać się o autoryzację w UK Trader Scheme. Trzeba rejestrować się w UK Internal Market Scheme.