Earned Settlement: opiekunowie z wizą care worker zachowają 5-letnią ścieżkę do osiedlenia

Szefowa MSW Shabana Mahmood przedstawiła w Izbie Gmin 2 listopada 2026 r. politykę „Earned Settlement”, czyli zasadę, że prawo stałego pobytu (settlement) trzeba „zarobić”. Rząd złagodził podejście wobec pracowników opieki społecznej, którzy przyjechali przed publikacją białej księgi imigracyjnej w maju 2025 r.

Nowe zasady ogólne

Według wystąpienia opublikowanego na GOV.UK czas oczekiwania na settlement ma zależeć od wkładu w kraj, a nie tylko od lat spędzonych w UK. Wnioskodawca musi spełnić cztery warunki podstawowe: brak wyroku skazującego, dobra znajomość angielskiego, brak niespłaconych długów wobec państwa i opłacanie składek National Insurance przez trzy lata.

• Pięć lat: osoby zarabiające ponad 50 tys. funtów rocznie oraz pracownicy ochrony zdrowia i edukacji, np. lekarze, pielęgniarki i nauczyciele.
• Trzy lata: osoby zarabiające ponad 125 tys. funtów i przyjeżdżające w ramach programów dla najwyższych talentów.
• Dziesięć lat: wszyscy pozostali, w tym zarabiający poniżej 50 tys. funtów. Mogą odnawiać dotychczasowe wizy czasowe.
• Dwadzieścia lat: osoby, które naruszyły przepisy imigracyjne.
• Osoby, które pobierały świadczenia, muszą mieć pięć kolejnych lat bez korzystania z pomocy państwa.

Bez zmian ma pozostać ścieżka m.in. dla posiadaczy brytyjskiego obywatelstwa zamorskiego z Hongkongu (BN(O)), żołnierzy, osób z brytyjskimi powiązaniami i grup z tzw. legacy routes, jak Windrush.

Opiekunowie

Mahmood przypomniała, że w latach 2022–2025 na trasę opieki społecznej przyjechało lub na nią przeszło 250 tys. osób wraz z rodzinami. Przyznała, że trasa była nadużywana. Rząd podzielił pracowników na dwie grupy:

• Osoby, które zarabiały 25 tys. funtów rocznie i pracowały w opiece, zgodnie z warunkiem wizy, mogą osiedlić się po pięciu latach, jak dotąd.
• Drugą grupę, która nie spełniła warunków wizy, stanowi około jednej czwartej przybyłych w tym okresie. Mogą oni ubiegać się o kolejną pięcioletnią wizę opiekuńczą, bez przywiązania do dawnego pracodawcy. Po jej zakończeniu będą mogli znów złożyć wniosek o settlement. Dostaną też więcej czasu na znalezienie nowej pracy, zanim obecna wiza zostanie skrócona.

To samo rozwiązanie przejściowe obejmie pracowników sektora publicznego w zawodach wskazanych przez Migration Advisory Committee, np. pomocniczy personel pielęgniarski. Zasady te dotyczą wyłącznie osób, które przyjechały przed publikacją białej księgi w maju 2025 r. Mahmood podkreśliła, że o zasadach decydują przepisy obowiązujące w chwili rozpatrywania wniosku, a nie w dniu przyjazdu.

Uchodźcy

Osoby przybywające legalnymi, bezpiecznymi trasami dostaną ścieżkę pięcioletnią. Standardowy okres dla uchodźców, którzy tak nie przyjechali, wzrośnie do 20 lat, a dla wjeżdżających nielegalnie, np. łodziami, dojdzie kolejne 10 lat. Podjęcie pracy lub nauki skraca ten czas o dziesięć lat.

Co to oznacza dla Polaków w UK

Wystąpienie nie mówi o obywatelach UE ani o osobach z EU Settlement Scheme, więc nie wynika z niego żadna zmiana dla nich. Dotyczy osób, które ubiegają się o settlement w ramach brytyjskiego systemu wizowego, m.in. Polaków pracujących w opiece na wizie sponsorowanej. Nie podano w nim daty wejścia zmian w życie. Pełna ocena skutków ma zostać opublikowana w trakcie wdrażania reform.