Earned settlement: Home Office opublikował wyniki konsultacji, 84% osób indywidualnych przeciw zmianom

Home Office opublikował 2 listopada 2026 raporty z konsultacji publicznej i badania wśród posiadaczy wiz dotyczących planowanej reformy osiedlania się w Wielkiej Brytanii, nazywanej „earned settlement” (zasłużone osiedlenie). To wyniki konsultacji i badań, a nie decyzja o ostatecznym kształcie przepisów.

Na czym polega propozycja

Obecny system opiera się głównie na czasie spędzonym w UK i teście „Life in the UK”. Biała Księga imigracyjna z maja 2025 roku zapowiedziała model oparty na czterech filarach: charakterze, integracji (np. znajomość angielskiego, zaangażowanie w lokalną społeczność), wkładzie (np. podatki i składki NI) oraz pobycie (np. czas na określonych wizach). W dokumentach pojawia się standardowy okres kwalifikacyjny wynoszący 10 lat, z możliwością skrócenia lub wydłużenia.

Kto odpowiedział

Konsultacja trwała od końca listopada 2025 do początku lutego 2026. Wpłynęło 204 667 odpowiedzi online i 904 e-mailem. Zdecydowana większość, 202 241 odpowiedzi, pochodziła od osób indywidualnych, a 2 426 od organizacji. Wśród osób indywidualnych 73% stanowili obecni posiadacze wiz, a 18% obywatele brytyjscy. Analizę przeprowadziła firma IFF Research.

Główne wnioski

• Zmianom sprzeciwiło się 84% osób indywidualnych i 79% organizacji. Wśród obecnych posiadaczy wiz sprzeciw wyniósł 86%.
• Przepisy przejściowe dla osób już na ścieżce do osiedlenia poparło 68% osób indywidualnych i 73% organizacji.
• Około połowa respondentów uznała zmiany za jasne (51% osób, 45% organizacji). Najczęstsza wątpliwość dotyczyła tego, jak reguły obejmą osoby zależne i dzieci.
• Propozycję skrócenia okresu o rok dla osób ze znajomością angielskiego na poziomie C1 połowa osób indywidualnych (50%) uznała za niewystarczającą.
• Skrócenie okresu dla zarabiających powyżej 50 270 funtów poparło 41% osób indywidualnych, a 38% było przeciw.
• Pomysł uwzględnienia pracy na rzecz lokalnej społeczności poparło 49% osób indywidualnych i 46% organizacji, ale pojawiły się obawy, jak to mierzyć.
• 74% osób indywidualnych i 77% organizacji uznało, że grupy wrażliwe powinny być wyłączone ze zmian. 78% osób i 73% organizacji poparło wyjątki od wymogów płacowych m.in. dla osób na urlopie macierzyńskim lub z długotrwałą chorobą czy niepełnosprawnością.

Opinie organizacji

Organizacje w większości oceniły skutki negatywnie. 73% spodziewało się większego obciążenia administracyjnego, a 62% stwierdziło, że będzie mniej skłonnych do sponsorowania wiz.

Badanie wśród posiadaczy wiz

Osobny raport opisuje ankietę wśród 4 728 obecnych i byłych posiadaczy wiz oraz statusów ochronnych, przeprowadzoną w lutym i marcu 2026 roku. Świadomość możliwości osiedlenia wśród osób na ścieżce do niego wynosiła 98%. Spośród osób, które rozważały osiedlenie, 92% złożyło wniosek lub zamierzało to zrobić. Wśród osób niepewnych lub niezamierzających się ubiegać 81% rozważało alternatywy, w tym wyjazd z UK (53%) lub pobyt na innej wizie (45%). Autorzy zaznaczają, że chętniej odpowiadać mogły osoby, które czuły się dotknięte propozycjami.

Co to oznacza dla Polaków w UK

Publikacja nie zmienia na razie przepisów. Pokazuje jednak, jakie uwagi zgłaszano rządowi, zanim zapadną decyzje. Polacy ze statusem osiedlonym lub przedosiedleniowym w ramach EU Settlement Scheme to osobna kategoria i raporty nie wskazują, że ich dotyczą. Osoby na wizach pracowniczych, rodzinnych lub innych ścieżkach do osiedlenia powinny śledzić komunikaty Home Office o ostatecznych zasadach i ewentualnych przepisach przejściowych.