Self Assessment: jak wypełnić zeznanie online krok po kroku

W skrócie

• Jak wypełnić Self Assessment: zeznanie składasz online przez konto HMRC na GOV.UK. Potrzebujesz danych logowania, numeru UTR i dokumentów o dochodach, np. P60.
• Pierwszy raz: najpierw rejestrujesz się do Self Assessment. Jeśli termin rejestracji już minął, HMRC poda ci termin w liście lub e-mailu.
• UTR ma 10 cyfr: po rejestracji online jest w koncie podatkowym w ciągu 72 godzin, po rejestracji pocztą przychodzi zwykle w 15 dni roboczych (stan na listopad 2026, GOV.UK).
• Płatność i zaliczki: numer referencyjny to UTR i litera „K”. Zaliczki (payments on account) płacisz 31 stycznia i 31 lipca.

Co przygotować, zanim zaczniesz

Zeznanie za rok 2025/26 obejmuje okres od 6 kwietnia 2025 do 5 kwietnia 2026. Zasadniczy termin zeznania online za ten rok to 31 stycznia 2027; terminy rejestracji, zeznania papierowego i wyjątki opisuje poradnik o podatku dochodowym w UK (stan na listopad 2026, GOV.UK).

Przygotuj:

• dane logowania do HMRC i numer UTR (oba opisujemy niżej),
• dokument ze zdjęciem (paszport lub prawo jazdy): HMRC może poprosić o potwierdzenie tożsamości,
• dokumentację dochodów i kosztów, np. wyciągi bankowe i rachunki,
• P60, P45 i P11D, jeśli je masz.

Pracujesz w budownictwie w systemie CIS? Zobacz poradnik o CIS w budownictwie: podatek, rejestracja i zwrot.

Jak założyć konto HMRC i zalogować się

Do usług online HMRC (stan na listopad 2026, GOV.UK) logujesz się przez Government Gateway (identyfikator użytkownika do 12 znaków i hasło) albo GOV.UK One Login (adres e-mail i hasło). Kto już korzysta z usług HMRC, loguje się dotychczasowymi danymi. Kto nigdy z nich nie korzystał, wybiera przy logowaniu „Create new sign in details”, nawet jeśli ma One Login z innej usługi rządowej.

Aplikacja HMRC (GOV.UK) działa na iOS i Androidzie. Pokazuje UTR i kwotę podatku, a także pozwala płacić. Uważaj na fałszywe wiadomości podszywające się pod HMRC: opisujemy je w poradniku o oszustwach w UK.

Jak zarejestrować się do Self Assessment

Jeśli musisz złożyć zeznanie i nigdy wcześniej tego nie robiłeś, zgłaszasz to do HMRC przez rejestrację do Self Assessment (stan na listopad 2026, GOV.UK). Narzędzie „Check how to register for Self Assessment” prowadzi ścieżkami: samozatrudniony, partner w spółce osobowej albo inny powód, np. dochód z najmu.

Rejestrację online możesz zapisać i dokończyć później, ale nie zarejestrujesz się tak, jeśli nie mieszkasz w UK. Pocztą rejestrujesz się formularzem:

• CWF1: samozatrudniony (GOV.UK),
• SA1: osoba niesamozatrudniona; podajesz powód, np. Capital Gains Tax albo dochód z trustu (GOV.UK),
• SA401: partner w spółce osobowej; „nominated partner” rejestruje też samą spółkę (GOV.UK).

Reaktywacja. Kto był zarejestrowany, ale nie składał zeznania w zeszłym roku, może musieć reaktywować konto. Zeznanie złożone bez tego może być obsłużone z opóźnieniem.

Zakładasz działalność? Zobacz poradnik o samozatrudnieniu w UK jako sole trader.

Zapowiedź zmiany. Budżet 2026 zapowiada podniesienie Trading Allowance z £1000 do £3000, a próg zgłaszania przychodu z działalności w Self Assessment też ma wzrosnąć do £3000. Zmiany mają obowiązywać od 6 kwietnia 2027 i wymagają ustawy (Finance Bill 2026-27), więc na razie to tylko zapowiedź (stan na listopad 2026, GOV.UK).

Gdzie znaleźć numer UTR

UTR (Unique Taxpayer Reference) ma 10 cyfr i bywa nazywany „tax reference” (stan na listopad 2026, GOV.UK). Znajdziesz go w osobistym koncie podatkowym (personal tax account), w aplikacji HMRC albo na wcześniejszych zeznaniach i pismach od HMRC, np. wezwaniach do złożenia zeznania. Jeśli nie ma go nigdzie, skontaktuj się z HMRC.

Po rejestracji online UTR pojawia się w koncie w ciągu 72 godzin. Po rejestracji pocztą przychodzi zwykle w 15 dni roboczych (21 dni za granicą), a w okresach dużego ruchu dłużej (GOV.UK).

Jak złożyć Self Assessment online krok po kroku

Zeznanie składasz w usłudze „File your Self Assessment tax return online” (stan na listopad 2026, GOV.UK).

1. Sprawdź rejestrację. Jeśli składasz zeznanie pierwszy raz, zarejestruj się. Jeśli masz już konto, ale nie składałeś zeznania w poprzednim roku, sprawdź w narzędziu rejestracji, czy trzeba je reaktywować.
2. Zaloguj się danymi z HMRC. Potrzebny jest też UTR. Jeśli usługa poprosi, potwierdź tożsamość.
3. Wypełniaj sekcje po kolei. W każdej jest tekst pomocy. Możesz zapisać wpis i wrócić później.
4. Dodaj strony dodatkowe, jeśli masz dochody z tabeli niżej.
5. Sprawdź wyliczenie podatku (tax calculation, zwane też SA302). Przy zeznaniu online widać je na koncie przed wysłaniem. Do 72 godzin po wysłaniu zeznania go nie zobaczysz, więc jeśli płatność przypada w tym czasie, zapisz kopię przed wysłaniem.
6. Wyślij zeznanie przed terminem.

Usługa nie przyjmie m.in. zeznania osoby, która mieszkała za granicą jako nierezydent. Wtedy używa się programu komercyjnego albo formularzy.

Strony dodatkowe (supplementary pages)

Główny formularz to SA100. Przy niektórych dochodach trzeba wypełnić dodatkowe sekcje (GOV.UK):

P60, P45 i P11D

Dokumenty od pracodawcy (stan na listopad 2026, GOV.UK):

• P45 dostajesz, gdy kończysz pracę u danego pracodawcy. Zgubionego P45 nie da się dostać ponownie.
• P60 pokazuje podatek zapłacony od wynagrodzenia w roku podatkowym; za każdą pracę jest osobny. Pracodawca musi go wydać do 31 maja osobie, która pracuje u niego 5 kwietnia.
• P11D dotyczy świadczeń niepieniężnych (benefits in kind), np. auta służbowego. Od pracodawcy możesz poprosić o zestawienie z wartością każdego świadczenia.

Dane o wynagrodzeniu i podatku z ostatnich 5 lat podatkowych zobaczysz w osobistym koncie podatkowym albo w aplikacji HMRC.

Jak poprawić zeznanie

Zeznanie poprawisz w ciągu 12 miesięcy od terminu Self Assessment, online albo wysyłając nowe zeznanie papierowe (stan na listopad 2026, GOV.UK). Online dopiero 3 dni (72 godziny) po złożeniu: zaloguj się, w „Your tax account” wybierz „Self Assessment account” → „More Self Assessment details” → „At a glance” w menu po lewej → „Tax return options”, następnie wybierz rok, popraw zeznanie i złóż je ponownie. Po terminie albo przy starszych latach poprawkę zgłaszasz do HMRC pisemnie.

Jak zapłacić podatek do HMRC

Podatek za rok 2025/26 zapłacisz do 31 stycznia 2027, godz. 23:59 (stan na listopad 2026, GOV.UK). Spóźnienie oznacza odsetki i możliwą karę. Numer referencyjny płatności ma 11 znaków: twój UTR i litera „K”. Z błędnym numerem płatność może się opóźnić albo trafić na inny dług podatkowy.

Prywatną kartą kredytową ani na poczcie nie zapłacisz. Gdy termin wypada w weekend albo bank holiday, płatność (poza Faster Payments i kartami) musi dotrzeć w ostatni dzień roboczy przed nim. Rachunek wskazuje konto do wpłaty; bez rachunku możesz wpłacić na którekolwiek: sort code 08 32 10, numer 12001039 (HMRC Cumbernauld) albo 12001020 (HMRC Shipley).

Planowanie wpłat i problemy ze spłatą:

• Budget Payment Plan: cotygodniowe albo comiesięczne wpłaty Direct Debit na następny rachunek. Plan możesz założyć, gdy płatności z poprzedniego rachunku Self Assessment są uregulowane.
• Time to Pay: jeśli nie możesz zapłacić całości, możesz sprawdzić z HMRC, czy możesz ustalić plan spłaty.
• Tax code: możliwość spłaty zależy od warunków i ograniczeń HMRC. Rachunek musi być niższy niż £3000; nie można osiągnąć tego progu częściową wpłatą. Pełne warunki sprawdź na GOV.UK (stan na listopad 2026).

Zaliczki na poczet podatku (payments on account)

Zaliczki to wpłaty na poczet następnego rachunku, u samozatrudnionych także na składki Class 4 National Insurance (stan na listopad 2026, GOV.UK). Są dwie, każda zwykle w wysokości połowy podatku z poprzedniego roku, płatne do północy 31 stycznia i 31 lipca. Zaliczek nie ma, jeśli podatek za poprzedni rok wyniósł mniej niż £1000 albo ponad 80% podatku zapłaciłeś poza Self Assessment, np. przez tax code.

Kto nie płacił zaliczek w poprzednim roku (np. składa zeznanie pierwszy raz), płaci za pierwszym razem dwie kwoty naraz: dopłatę za poprzedni rok i pierwszą zaliczkę. Jeśli podatek będzie niższy niż rok wcześniej, możesz poprosić HMRC o obniżenie zaliczek: online opcją „Reduce payments on account” albo pocztą formularzem SA303. Jeśli po obniżeniu zaliczek rachunek okaże się wyższy niż przewidywano, HMRC naliczy odsetki od różnicy.

Podatek od pensji policzysz w naszym kalkulatorze pensji netto (rok podatkowy 2026/27).

Najczęstsze pytania

Nie mam UTR. Czy mogę złożyć zeznanie online?

Nie, do złożenia zeznania online potrzebny jest UTR. Jeśli nigdy nie rejestrowałeś się do Self Assessment, zacznij od rejestracji. Jeśli się rejestrowałeś, poszukaj numeru w koncie, aplikacji albo dawnych pismach od HMRC.

Czy ktoś może wypełnić zeznanie za mnie?

Tak. Możesz wyznaczyć osobę, która wypełni i wyśle zeznanie, np. księgowego, przyjaciela albo krewnego. Darmową pomoc w Self Assessment dają też organizacje działające w sektorze społecznym (voluntary or community sector organisations).

Ile wynosi kara za spóźnione zeznanie?

Pierwsza kara za spóźnione zeznanie wynosi £100 (stan na listopad 2026, GOV.UK). Pozostałe kary i sposoby odwołania opisujemy w poradniku o karze HMRC za spóźniony Self Assessment.

Gdzie szukać pomocy

• Infolinia HMRC Self Assessment: 0300 200 3310 (z zagranicy +44 161 931 9070), od poniedziałku do piątku, 8:00–18:00, w bank holidays nieczynna (stan na listopad 2026, GOV.UK).
• Online: asystent cyfrowy HMRC i czat z konsultantem, jeśli jest dostępny. Problemy techniczne z kontem obsługuje helpdesk usług online HMRC.
• Poczta: Self Assessment, HM Revenue and Customs, BX9 1AS, United Kingdom.
• Help online with Self Assessment: pomoc online i bezpłatna pomoc organizacji społecznych.

Poradnik ma charakter ogólny i nie jest poradą podatkową. Kwoty, terminy, numery kont i telefony sprawdzaj na GOV.UK.