Self-assessment: od kwietnia 2029 podatek w ratach w ciągu roku

Rząd planuje zmianę terminów płacenia podatku dochodowego przez osoby rozliczające się w systemie self-assessment. Zmiany zapowiedziano w budżecie na 2025 rok i mają wejść w życie od kwietnia 2029 roku. Celem jest, by podatek trafiał do HMRC bliżej momentu osiągnięcia dochodu, a nie kilkanaście miesięcy później.

Jak jest teraz

Obecnie samozatrudnieni do 31 stycznia składają deklarację i płacą podatek za cały poprzedni rok podatkowy. Jeśli ich rachunek wyniósł £1,000 lub więcej, płacą też zaliczki na rok następny (payments on account). Zaliczki są dwie, równe, z terminami 31 stycznia i 31 lipca. Łącznie odpowiadają kwocie podatku za poprzedni rok.

Przykład z Polish Express: jeśli za rok podatkowy 2024/25 ktoś miał do zapłaty £2,000, zaliczka na 2025/26 wyniesie £2,000, płatne w dwóch ratach po £1,000.

Co ma się zmienić

Według rządowej konsultacji „Timely Payments in Income Tax Self Assessment” od kwietnia 2029 roku osoby z wystarczającym dochodem z etatu (PAYE) mają płacić prognozowany podatek z self-assessment w ratach przez system PAYE, przy każdej wypłacie. Prognoza ma opierać się na ostatnim złożonym zeznaniu.

Rząd konsultuje też, czy podobne, częstsze płatności wprowadzić dla pozostałych podatników, np. tych, którzy mają dochody wyłącznie z samozatrudnienia. Polish Express pisze, że w ich przypadku najprawdopodobniej chodzi o płatności miesięczne, ale rząd nie przesądził jeszcze o szczegółach. Według portalu zmiana może dotyczyć nawet 3,6 miliona podatników, ale nie wszystkich samozatrudnionych.

Rząd zapowiedział, że po analizie uwag opublikuje odpowiedź na konsultację jesienią 2026 roku. Przepisy mają trafić do ustawy finansowej przed wdrożeniem w kwietniu 2029 roku.

Obawy ekspertów

Zdaniem rządu mniejsze, regularne płatności ułatwią planowanie wydatków i zmniejszą ryzyko zaległości. Krytycy zwracają jednak uwagę, że firmy sezonowe lub z nierównymi przychodami mogą mieć kłopot z płaceniem w słabszych miesiącach. Eksperci cytowani przez Polish Express ostrzegają też, że na początku stare i nowe płatności mogą się nakładać, co obciąży płynność finansową. Postulują okres przejściowy. Rząd chce według portalu również w ratach ściągać zaległości z poprzednich lat.

Polish Express przypomina ponadto, że system Making Tax Digital (MTD) obejmie od kwietnia osoby z dochodami powyżej £30,000.

Co to oznacza dla Polaków w UK

Zmiany dotyczą Polaków prowadzących jednoosobową działalność lub rozliczających się przez self-assessment, np. z dodatkowych dochodów. Na razie nic się nie zmienia: obecne terminy 31 stycznia i 31 lipca obowiązują do kwietnia 2029 roku. Ostateczny kształt przepisów nie jest jeszcze znany, dlatego warto śledzić odpowiedź rządu na konsultację i wcześnie zacząć odkładać część dochodów na podatek.