Rząd: szkoły średnie mają przestać uczyć do GCSE przed klasą Year 10

Rząd chce, aby pierwsze trzy lata szkoły średniej nie były przygotowaniem do egzaminów GCSE. Departament Edukacji (DfE) ogłosił 8 listopada 2026 r. plan odrębnego traktowania Key Stage 3, czyli klas Year 7–9, w ramach przeglądu krajowej podstawy programowej.

Na czym polega zmiana

Nowa podstawa programowa ma zawierać oczekiwanie, że szkoły przestaną coraz częściej praktykowane wcześniejsze rozpoczynanie przygotowań do GCSE. Zgodnie z nią szkoły nie powinny rozpoczynać programów GCSE wcześniej w przypadku dużych grup uczniów. Nie powinny też rutynowo zawężać wyboru przedmiotów wcześniej ani zgłaszać dzieci do egzaminów przed czasem. Nauczyciele zachowają jednak możliwość rozwijania uczniów zdolnych lub gotowych na więcej, o ile nie zawęża to ich wyborów.

Pełna wersja nowego programu ma zostać opublikowana jeszcze w tym roku. Treści mają być odchudzone i lepiej ułożone na kolejnych etapach nauki. Rząd zapowiada większy nacisk na mówienie i swobodne wypowiadanie się, płynne czytanie, czytanie dla przyjemności oraz liczenie. Ma też być ciekawsza oferta z dramy, wychowania fizycznego, muzyki i języków obcych, a także z umiejętności technicznych i cyfrowych. Do tego dojdzie nowe ramy zajęć wzbogacających, np. praktycznych doświadczeń i debat.

Dlaczego rząd to robi

Według resortu zbyt wielu nastolatków traci zainteresowanie szkołą we wczesnych latach nauki w liceum czy gimnazjum, co wpływa na frekwencję i wyniki. DfE powołuje się na badanie Public First Global dla International Baccalaureate. Wynika z niego, że ponad połowa nauczycieli uważa, że kursy GCSE dominują pierwsze trzy lata szkoły średniej, choć miały się zaczynać dopiero w Year 10. Niektóre szkoły zaczynają je już w Year 7.

Resort podaje też, że odsetek uczniów z przewlekłą absencją prawie podwaja się między Year 7 a Year 9 i sięga jednego dziecka na cztery. Według DfE wskaźniki absencji białych dzieci z klasy robotniczej są w szkołach średnich o 75% wyższe niż w podstawowych.

Minister edukacji Lucy Powell oceniła, że presja GCSE i przeładowana podstawa programowa prowadzą do węższej oferty w Key Stage 3. Dodała: „Kładę temu kres”.

Zmianę z zadowoleniem przyjęli m.in. Sir Hamid Patel i baronowa Estelle Morris, współprzewodniczący niezależnego badania o wynikach edukacyjnych białych dzieci z klasy robotniczej, oraz Becks Boomer-Clark z Lift Schools, współprzewodnicząca KS3 Alliance.

Co to oznacza dla Polaków w UK

Zmiany dotyczą szkół w Anglii, bo za podstawę programową odpowiada tam DfE. W komunikacie nie podano, od kiedy nowe oczekiwania zaczną obowiązywać szkoły. Rodzice dzieci w Year 7–9 mogą więc w przyszłości spodziewać się mniej wczesnego zawężania przedmiotów i wcześniejszych egzaminów, ale szczegóły zależą od ostatecznego tekstu programu. Warto śledzić komunikaty własnej szkoły.