Dziecko bez settled status w UK: czy można jeszcze złożyć spóźniony wniosek EUSS

Wiele polskich rodzin dopiero po latach odkrywa, że choć rodzice mają settled lub pre-settled status w ramach EU Settlement Scheme (EUSS), ich dziecko go nie ma. Wyjaśnia to Joanna Rychlicka, doradczyni imigracyjna IAA Level 2 z londyńskiej kancelarii Sterling Law, w rozmowie opublikowanej 8 listopada 2026 roku przez portal Polish Express.

Dlaczego powstaje problem

Status rodziców nie przechodzi automatycznie na dzieci. Co do zasady dla dziecka trzeba złożyć osobny wniosek, chyba że ma ono już odpowiedni status albo brytyjskie obywatelstwo. Rychlicka podkreśla, że takie sprawy pojawiają się w jej praktyce coraz częściej. Jedna z przyczyn to błędne przekonanie, że dziecko urodzone w UK zawsze jest obywatelem brytyjskim.

Spóźniony wniosek

Podstawowy termin dla większości osób minął 30 czerwca 2021 roku. Wniosek można jednak złożyć później, jeśli istnieją uzasadnione powody opóźnienia (reasonable grounds). Wynika to także z wytycznych na stronie GOV.UK.

Według ekspertki, zgodnie z wytycznymi Home Office niezłożenie wniosku za dziecko przez rodzica lub opiekuna jest uznawane za taki powód, jeśli dziecko jest nadal niepełnoletnie. Urząd nie wymaga wtedy szczegółowego tłumaczenia, dlaczego rodzice tego nie zrobili. Do wniosku trzeba jednak dołączyć wyjaśnienie i dokumenty. Może wystarczyć pisemne oświadczenie rodzica lub opiekuna oraz dokument potwierdzający wiek dziecka.

Zaakceptowanie powodu opóźnienia nie oznacza przyznania statusu. Wnioskodawca nadal musi spełniać pozostałe wymogi programu.

Dziecko, które ma już 18 lat

Dla osób pełnoletnich Home Office podchodzi surowiej. Dorosły powinien złożyć wniosek w rozsądnym terminie od momentu, gdy dowiedział się o obowiązku. Sama nieznajomość przepisów, słaba znajomość angielskiego, brak internetu czy obowiązki zawodowe zasadniczo nie wystarczają. Wyjątkiem mogą być na przykład poważna choroba, przemoc domowa lub inne szczególne okoliczności. Każdy przypadek jest oceniany indywidualnie.

Dokumenty

Najważniejsze są dowody pobytu dziecka w wymaganym okresie. Przydać się mogą zaświadczenia ze szkoły lub przedszkola, dokumentacja z przychodni GP albo szpitala oraz oficjalna korespondencja z imieniem, nazwiskiem i datą. Sam akt urodzenia dziecka w UK nie dowodzi wieloletniego pobytu.

Obywatelstwo brytyjskie

Według Rychlickiej dziecko urodzone w UK nabywa obywatelstwo automatycznie, gdy w chwili narodzin przynajmniej jedno z rodziców było obywatelem brytyjskim lub osobą osiedloną (np. z settled status). Sytuacja jest bardziej złożona, gdy rodzic miał wtedy tylko pre-settled status. Ekspertka wskazuje m.in. na:

• sekcję 10A British Nationality Act 1981, obowiązującą od 1 lipca 2021 roku, która w niektórych przypadkach daje obywatelstwo, gdy rodzic uzyskał settled status po narodzinach dziecka,
• rejestrację na podstawie sekcji 1(3) tej ustawy, jeśli rodzic później uzyskał settled status, pod warunkiem złożenia wniosku przed 18. urodzinami dziecka,
• rejestrację na podstawie sekcji 1(4) dla osób urodzonych w UK, które spędziły tu pierwsze 10 lat życia (zwykle bez pobytów za granicą dłuższych niż 90 dni w roku), niezależnie od statusu rodziców.

Co to oznacza dla Polaków w UK

Rodzice, którzy mają settled lub pre-settled status, powinni sprawdzić, czy ich dzieci mają własny status albo obywatelstwo. Brak uregulowanej sytuacji może dać o sobie znać przy podróżach, a po osiemnastce także przy pracy, wynajmie mieszkania czy studiach. Nie oznacza to jednak, że dziecko bez statusu automatycznie przebywa w UK nielegalnie. Ekspertka radzi: najpierw ustalić, czy dziecko nie jest już obywatelem brytyjskim (wtedy może wystarczyć paszport), potem rozważyć EUSS lub rejestrację. W razie wątpliwości warto skorzystać z profesjonalnej porady imigracyjnej.

Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady.