Przelew pieniędzy do Polski i za granicę: jak wysłać tanio i bezpiecznie

W skrócie

• Liczy się całkowity koszt: opłata za przelew plus marża ukryta w kursie wymiany. Porównuj, ile złotych dostanie odbiorca za tę samą kwotę w funtach, a nie samą opłatę.
• Wielka Brytania nadal należy do obszaru SEPA, ale SEPA dotyczy przelewów w euro. Złote wysyłasz zwykle przelewem międzynarodowym (SWIFT) albo przez firmę płatniczą.
• Firmę przekazów pieniężnych sprawdź w rejestrze FCA (Financial Services Register). Pieniądze w instytucji płatniczej lub e-money nie są chronione przez FSCS, tylko przez safeguarding. W banku FSCS chroni depozyty do 120 000 £ (stan na październik 2026).
• Przy karcie lub bankomacie za granicą wybieraj płatność w walucie lokalnej (w Polsce w złotych), a nie w funtach. Inaczej płacisz kurs i opłaty terminala (DCC).
• Zwrot do 85 000 £ za oszustwo przy przelewie (APP fraud) dotyczy przelewów w UK (Faster Payments i CHAPS). Przelewy za granicę nie są nim objęte, więc sprawdź odbiorcę przed wysłaniem.
• W Polsce darowizna pieniędzy od najbliższej rodziny może być zwolniona z podatku. Warunki: pieniądze trafiają na rachunek bankowy odbiorcy, a przy kwocie powyżej 36 120 zł odbiorca zgłasza darowiznę na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy (stan na październik 2026).

Sposoby wysyłania pieniędzy

Przelew z banku: SEPA i SWIFT

SEPA (Single Euro Payments Area) to obszar wspólnych zasad przelewów i poleceń zapłaty w euro. Według FCA należą do niego kraje UE i EOG oraz niektóre kraje spoza EOG, w tym Wielka Brytania i Szwajcaria, także po Brexicie. Przy przelewie w euro w systemie SEPA nie musisz podawać kodu BIC banku odbiorcy.

W praktyce:

• SEPA pasuje przede wszystkim wtedy, gdy odbiorca w Polsce ma rachunek w euro. Na rachunku w złotych euro i tak zostanie przewalutowane po kursie banku odbiorcy. Zapytaj swój bank, czy wysyła przelewy SEPA i ile one kosztują.
• Przelew międzynarodowy (często nazywany przelewem SWIFT) wyślesz w funtach, złotych lub innej walucie. Bank zwykle pyta, kto pokrywa opłaty: w formularzu bywają opcje OUR (wszystkie opłaty płaci nadawca), SHA (opłaty dzielone) i BEN (opłaty płaci odbiorca). Po drodze swoje opłaty mogą pobrać też bank pośredniczący i bank odbiorcy, więc odbiorca może dostać mniej, niż wysłałeś. Zanim zlecisz przelew, zapytaj bank, jakie opłaty mogą zostać potrącone.
• W jakiej walucie wysłać? Jeśli wysyłasz funty na rachunek w złotych, przewalutuje je bank odbiorcy po swoim kursie. Jeśli wysyłasz złote, przewalutowuje twój bank lub firma płatnicza. W obu przypadkach ktoś stosuje kurs z marżą, więc porównaj, ile złotych faktycznie dojdzie.

O koncie w UK i o tym, jak chronione są pieniądze w banku, przeczytasz w poradniku Bank, kredyt i historia kredytowa w UK.

Firmy przekazów pieniężnych i konta e-money

Pieniądze za granicę wyślesz też przez firmę płatniczą, która nie jest bankiem. Według FCA są to m.in.:

• instytucje pieniądza elektronicznego (electronic money institutions, EMI) – konto lub portfel online, karta przedpłacona; mogą też prowadzić rachunki podobne do bankowych,
• instytucje płatnicze (authorised payment institutions, API) – np. firma przekazów pieniężnych (money remitter), która wysyła pieniądze za granicę,
• małe instytucje płatnicze (small payment institutions, SPI) – te same usługi, ale z limitem wartości płatności w czasie; to może być np. nowa firma albo firma, która wysyła pieniądze tylko do jednego kraju.

Każda taka firma musi mieć zezwolenie lub rejestrację w FCA. Ochrona pieniędzy wygląda w nich inaczej niż w banku (zobacz sekcję o FSCS i safeguardingu poniżej).

Jak porównać koszt przelewu

Kurs średni (mid-market rate) to kurs pośrodku między ceną kupna i sprzedaży waluty na rynku. Bank lub firma zwykle przelicza pieniądze po kursie gorszym od średniego, a różnica to marża, czyli ukryty koszt. Dlatego przelew „bez opłaty” nie musi być tańszy od przelewu z opłatą.

Co dostawca musi ci pokazać. Według przepisów o usługach płatniczych (Payment Services Regulations 2017, reg. 43) przed zleceniem jednorazowej płatności bank lub firma płatnicza podaje m.in.:

• jakie dane musisz podać, żeby płatność została wykonana,
• maksymalny czas realizacji,
• wszystkie opłaty, z podziałem, jeśli jest ich kilka,
• kurs wymiany albo kurs referencyjny, jeśli płatność wymaga przewalutowania.

Jak porównywać:

1. Sprawdzaj oferty dla tej samej kwoty i w tym samym czasie, bo kursy zmieniają się w ciągu dnia.
2. Patrz na kwotę, którą dostanie odbiorca w złotych, po wszystkich opłatach.
3. Dolicz opłaty, które mogą pobrać inne banki po drodze, i opłatę po stronie odbiorcy.
4. Porównaj wynik z kwotą po kursie średnim. Różnica to twój całkowity koszt.
5. Sprawdź też czas dostarczenia, limity kwot i to, czy kurs jest zagwarantowany w chwili zlecenia.

Przykład (liczby wymyślone, tylko do pokazania metody): wysyłasz 500 £, kurs średni to 5,00 zł za funta, więc bez żadnych kosztów odbiorca dostałby 2500 zł. Opłata jest potrącana z wysyłanej kwoty.

Oferta bez opłaty (A) wychodzi tu prawie dwa razy drożej niż oferta B, a najlepszy kurs (C) nie pomaga przy wysokiej opłacie. To tylko przykład: policz to samo na aktualnych ofertach.

Karta i bankomat za granicą: dynamiczne przewalutowanie (DCC)

Gdy płacisz brytyjską kartą lub wypłacasz gotówkę za granicą, terminal albo bankomat może zapytać, czy obciążyć cię w funtach („own currency”, „GBP”), czy w walucie lokalnej (w Polsce w złotych). Wybór funtów to dynamiczne przewalutowanie (dynamic currency conversion, DCC): kwotę przelicza od razu właściciel terminala lub bankomatu, po swoim kursie i ze swoimi opłatami.

W jednej ze spraw rozpatrywanych przez Financial Ombudsman Service klient zapłacił 8,5% narzutu przy każdej z dziewięciu wypłat z bankomatu za granicą, bo wybrał walutę własną zamiast lokalnej. Rzecznik nie uznał skargi: uznał, że klient najpewniej widział tę opcję na ekranie i sam ją zaakceptował. Wniosek: przy pytaniu o walutę wybieraj walutę lokalną i czytaj ekran przed zatwierdzeniem.

Bezpieczeństwo: sprawdź firmę i odbiorcę

Sprawdź firmę w rejestrze FCA. Według FCA:

• w Financial Services Register sprawdzisz, czy firma ma zezwolenie i uprawnienia do usługi, którą ci oferuje, oraz czy jest bankiem, czy firmą płatniczą;
• marka (nazwa aplikacji) może się różnić od nazwy firmy w rejestrze. Nazwę spółki znajdziesz zwykle na dole strony internetowej albo w regulaminie;
• FCA prowadzi też listę ostrzeżeń (Warning List) o firmach działających bez zezwolenia. Kontaktuj się z firmą przez dane z rejestru, a nie z otrzymanej wiadomości.

Confirmation of Payee to sprawdzenie nazwiska odbiorcy przy przelewie w UK. Według PSR bank porównuje podane imię i nazwisko z numerem rachunku i pokazuje wynik: zgodne (match), prawie zgodne (close match) albo niezgodne (no match). Usługa działa przy płatnościach Faster Payments i CHAPS. Przy przelewie do Polski nie zakładaj, że twój bank sprawdzi nazwisko odbiorcy.

Oszustwa przy przelewach za granicę. Według Payment Systems Regulator (stan na październik 2026) ofiara oszustwa, która sama zleciła przelew (authorised push payment, APP fraud), może dostać zwrot do 85 000 £. Dotyczy to jednak przelewów między rachunkami w UK przez Faster Payments lub CHAPS, wykonanych od 7 października 2024. Zasady PSR (PS25/5) wprost wyłączają płatności międzynarodowe. FCA zaznacza, że inne zasady obowiązują też przy płatnościach za granicę, na giełdę kryptowalut, na własny rachunek i między rachunkami w tej samej firmie.

Dlatego przed przelewem za granicę:

• potwierdź dane rachunku z odbiorcą innym kanałem, np. telefonicznie na znany ci numer, zwłaszcza gdy ktoś nagle prosi o pieniądze albo „zmienił numer konta”;
• nie wysyłaj pieniędzy osobie, którą znasz tylko z internetu, i nie ulegaj presji czasu;
• jeśli bank zatrzyma przelew i zada pytania, odpowiedz szczerze. Według FCA (FG24/6) od 30 października 2024 bank, który ma uzasadnione podejrzenie oszustwa, może opóźnić płatność najwyżej o 4 dni robocze, żeby to wyjaśnić, i musi cię poinformować o opóźnieniu i jego powodach.

Pomyłka w numerze rachunku. Według FCA przy błędnych danych rachunku bank musi podjąć rozsądne starania, żeby odzyskać pieniądze, ale nie odpowiada za stratę i może pobrać za to opłatę. Jeśli pomyłkę zrobił bank, musi zwrócić całą kwotę wraz z opłatami. Zgłoś błąd od razu.

Jak rozpoznać oszustwo i gdzie je zgłosić, opisuje poradnik Oszustwa w UK: jak rozpoznać scam i gdzie go zgłosić.

Jak chronione są twoje pieniądze: FSCS a safeguarding

Źródło: FCA.

• FSCS chroni depozyty w banku, building society lub credit union z licencją w UK do 120 000 £ na osobę w jednej instytucji (od 1 grudnia 2025, stan na październik 2026, według FSCS).
• Safeguarding oznacza, że EMI i API trzymają pieniądze klientów na osobnym rachunku w banku albo zabezpieczają je polisą lub podobną gwarancją. Po upadku firmy powinieneś odzyskać większość pieniędzy, ale może to potrwać i nie musi to być cała kwota, bo część kosztów może pokryć zarządca lub likwidator. Wtedy kontaktujesz się z administratorem lub likwidatorem firmy.
• SPI nie muszą safeguardować pieniędzy. Korzystając z małej instytucji, zapytaj, jak chroni twoje środki.

Jeśli trzymasz większą kwotę w aplikacji płatniczej, pamiętaj, że nie obejmuje jej FSCS.

Co przygotować przed przelewem

• IBAN odbiorcy. Według Europejskiego Centrum Konsumenckiego polski IBAN ma 28 znaków: litery PL i 26 cyfr numeru rachunku. Żeby go utworzyć, wystarczy dopisać „PL” przed numerem rachunku.
• BIC (SWIFT) banku odbiorcy – kod banku potrzebny przy przelewach międzynarodowych. Ma zwykle 8 znaków, czasem 11 (trzy ostatnie oznaczają oddział). Przy przelewie SEPA w euro BIC nie jest potrzebny.
• Imię i nazwisko odbiorcy dokładnie tak, jak w jego banku, oraz adres, jeśli bank o niego poprosi.
• Waluta rachunku odbiorcy (złote, euro, funty). Od niej zależy, kto i po jakim kursie przewalutuje pieniądze.
• Tytuł przelewu. Przy pieniądzach dla rodziny jasny tytuł (np. „darowizna”) ułatwi odbiorcy udokumentowanie darowizny w Polsce.

Większe kwoty: pytania o źródło pieniędzy i gotówka w podróży

Źródło pieniędzy. Banki i firmy płatnicze muszą stosować przepisy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Według FCA muszą znać swoich klientów i stale sprawdzać, czy transakcje pasują do tego, co o nich wiedzą. Mogą zapytać o źródło pieniędzy (source of funds), czyli skąd pochodzą, np. z pensji albo ze sprzedaży. Przed dużym przelewem przygotuj dokumenty, np. odcinki wypłat, umowę sprzedaży albo wyciąg z konta oszczędnościowego.

Gotówka. Według GOV.UK (stan na październik 2026):

• gotówkę o wartości 10 000 £ lub więcej zgłaszasz brytyjskim służbom celnym, gdy przewozisz ją między Wielką Brytanią (Anglia, Szkocja, Walia) a krajem spoza UK, np. Polską. Liczy się łączna kwota rodziny lub grupy podróżującej razem;
• w Irlandii Północnej próg wynosi 10 000 € przy podróży między Irlandią Północną a krajem spoza UE;
• gotówka to także m.in. czeki podróżne i obligacje na okaziciela;
• zgłoszenie złożysz online (do 72 godzin przed podróżą) lub telefonicznie pod 0300 322 9434;
• niezgłoszoną gotówkę mogą zatrzymać, a kara za jej odzyskanie wynosi do 5000 £.

Przy wjeździe do Polski obowiązują też przepisy UE o zgłaszaniu gotówki, więc sprawdź je przed podróżą.

Pieniądze dla rodziny w Polsce: podatek od darowizny

Gdy wysyłasz pieniądze rodzinie, w Polsce może to być darowizna. Obowiązki ma odbiorca. Według podatki.gov.pl i gov.pl (stan na październik 2026):

• Najbliższa rodzina to: małżonek, zstępni (np. dzieci, wnuki), wstępni (np. rodzice, dziadkowie), pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha. Darowizna od tych osób może być całkowicie zwolniona z podatku.
• Próg bez zgłoszenia: nie trzeba zgłaszać darowizny, jeśli jej wartość nie przekracza 36 120 zł. Liczy się łącznie wszystko, co odbiorca dostał od tej samej osoby w danym roku i w 5 poprzednich latach.
• Powyżej progu odbiorca składa zgłoszenie SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od otrzymania pieniędzy. Spóźnienie choćby o jeden dzień oznacza utratę zwolnienia (chyba że urząd przywróci termin).
• Darowiznę pieniężną trzeba udokumentować wpłatą na rachunek odbiorcy w banku lub w SKOK albo przekazem pocztowym. Jeśli odbiorca nie udokumentuje, że dostał pieniądze w ten sposób, nie skorzysta ze zwolnienia. Gotówka do ręki albo wypłata gotówki w punkcie firmy przekazów może tego warunku nie spełnić.
• Odbiorca musi mieć w chwili otrzymania darowizny obywatelstwo polskie albo innego kraju UE lub EOG albo mieszkać na stałe w jednym z tych krajów.
• SD-Z2 złożysz przez internet (formularz na podatki.gov.pl lub e-Urząd Skarbowy) albo na papierze, w urzędzie skarbowym właściwym dla miejsca zamieszkania odbiorcy. Złożenie jest bezpłatne. Każdy obdarowany składa osobne zgłoszenie.
• Darowizna w formie aktu notarialnego nie wymaga zgłoszenia SD-Z2.

Darowizny od dalszej rodziny i osób obcych mają inne zasady i progi. Sprawdź je na podatki.gov.pl.

Skarga na bank lub firmę płatniczą

1. Najpierw złóż skargę u dostawcy. Według Financial Ombudsman Service przy skargach dotyczących usług płatniczych, pieniądza elektronicznego oraz oszustw firma ma tylko 15 dni na odpowiedź, przy większości innych skarg do 8 tygodni.
2. Jeśli odpowiedź cię nie zadowala albo jej nie ma, skieruj sprawę do Financial Ombudsman Service w ciągu 6 miesięcy od ostatecznej odpowiedzi firmy. To bezpłatne. Ombudsman rozpatruje skargi także na EMI, API i SPI.
3. Limit odszkodowania (stan na październik 2026): 455 000 £ dla skarg złożonych od 1 kwietnia 2026 w sprawach od 1 kwietnia 2019 (Financial Ombudsman).

Jeśli korzystasz z firmy z siedzibą w innym kraju SEPA (także z oddziału brytyjskiego banku za granicą), według FCA skargę być może trzeba złożyć w tamtym kraju.

Gdzie szukać pomocy

• Twój bank lub firma płatnicza – od razu, gdy podejrzewasz oszustwo, dzwoń na numer z karty lub z wyciągu.
• Report Fraud – 0300 123 2040 (Anglia, Walia, Irlandia Północna). W Szkocji zgłoś oszustwo na policję pod 101 albo do Advice Direct Scotland: 0808 164 6000 (według FCA).
• FCA – infolinia dla konsumentów 0800 111 6768 (bezpłatna); sprawdzanie firm w Financial Services Register.
• Financial Ombudsman Service – 0800 023 4567 (pon.–pt. 8:00–17:00), bezpłatne skargi na banki i firmy płatnicze.
• podatki.gov.pl – podatek od darowizn i formularz SD-Z2 w Polsce.

Ten tekst ma charakter ogólny i nie jest poradą finansową, podatkową ani prawną. Nie wskazujemy konkretnych banków ani firm. Opłaty, kursy i przepisy się zmieniają, więc przed przelewem sprawdź aktualne warunki u dostawcy i u źródła.