Transkrypcja aktu urodzenia UK: PESEL i paszport dla dziecka (2026)

W skrócie

• Transkrypcja aktu urodzenia UK to wpisanie brytyjskiego aktu dziecka do polskiego rejestru stanu cywilnego. Wniosek składasz w urzędzie stanu cywilnego (USC) w Polsce albo przez konsulat RP. Bez transkrypcji dziecko nie dostanie PESEL ani paszportu.
• Potrzebujesz oryginału aktu z imionami i nazwiskami rodziców oraz tłumaczenia przysięgłego. Opłata konsularna za transkrypcję: £53 (stan na listopad 2026, gov.pl).
• PESEL dziecka jest bezpłatny i nadaje się go przy wniosku paszportowym (gov.pl).
• Paszport dziecka: £40 (do 12 lat) albo £62 (12–18 lat) (stan na listopad 2026, gov.pl). Wizytę rezerwujesz w e-Konsulacie. Gdy wniosek składa jedno z rodziców, co do zasady potrzebna jest zgoda drugiego; formy zgody i wyjątki opisujemy niżej.
• Wniosek złożony za granicą trwa około 6–8 tygodni (stan na listopad 2026, gov.pl).
• Dowód osobisty dziecka nie jest obowiązkowy i nie złożysz wniosku o niego w konsulacie.

Dla jakiego dziecka jest ten poradnik

Poradnik dotyczy dziecka z polskim obywatelstwem. Jeśli masz wątpliwości dotyczące obywatelstwa dziecka lub wymaganych dokumentów, skontaktuj się z konsulatem przed wizytą paszportową. Brytyjskie obywatelstwo dziecka opisujemy w poradniku Dziecko urodzone w UK: obywatelstwo brytyjskie i paszport.

Jaki odpis brytyjskiego aktu urodzenia zamówić

Do transkrypcji potrzebny jest oryginał zagranicznego aktu urodzenia dziecka z imionami i nazwiskami rodziców (gov.pl, stan na listopad 2026). Rejestrację urodzenia w UK opisujemy w poradniku Dentysta, szczepienia i ciąża w NHS, w części „Po porodzie: rejestracja urodzenia”.

• Anglia i Walia: są dwie wersje aktu. Pełna (full) zawiera też dane rodziców, skrócona (short) tylko dane dziecka, więc potrzebujesz pełnej. Po rejestracji kupisz ją za £12,50 (stan na listopad 2026, GOV.UK). Później odpis zamówisz przez General Register Office (GRO): £12,50, wysyłka 4 dni po zamówieniu. Bez numeru indeksu GRO każde wyszukanie kosztuje dodatkowo £3,50, a wysyłka następuje po 15 dniach roboczych (GOV.UK). Odpis możesz też zamówić w lokalnym register office, w którym zarejestrowano urodzenie.
• Szkocja i Irlandia Północna: zob. część „Szkocja, Walia i Irlandia Północna” niżej.

Apostille. Strona konsulatu o transkrypcji pisze, że akty wydane poza UE mogą wymagać legalizacji lub apostille, ale nie rozstrzyga tego dla aktu dziecka, więc zapytaj konsulat lub USC. Dla dokumentu z UK używanego w Polsce wystarczy apostille (bez legalizacji), bo Polska i Wielka Brytania są stronami Konwencji haskiej. Konsul nie pośredniczy w jej uzyskaniu (gov.pl).

Transkrypcja aktu urodzenia krok po kroku

1. Przygotuj dokumenty (gov.pl):
   • wniosek o transkrypcję: każdy okręg konsularny (Londyn, Manchester, Edynburg, Belfast) ma swój wzór; wypełnij go czytelnie, bez skreśleń i z polskimi znakami;
   • oryginał aktu urodzenia dziecka z imionami i nazwiskami rodziców;
   • tłumaczenie przysięgłe aktu: tłumacz z listy Ministra Sprawiedliwości albo uprawniony w państwie UE lub EOG. Tłumaczenie przez konsula jest płatne i nie jest dostępne od ręki;
   • gdy jeden z małżonków nie ma polskiego aktu urodzenia, a małżeństwo rodziców nie jest zarejestrowane w Polsce, konsulat zaleca dołączenie oryginału aktu urodzenia tego rodzica wraz z tłumaczeniem przysięgłym lub konsularnym; może być wymagana apostille lub legalizacja. Bez niego polski akt może nie mieć wszystkich danych, a nadanie PESEL i wydanie paszportu może być niemożliwe.
2. Złóż wniosek w USC w Polsce albo w konsulacie właściwym terytorialnie, który prześle go do USC. Wizytę w konsulacie umawiasz w e-Konsulacie, wybierając sprawy prawne. Dokumenty możesz złożyć osobiście albo listownie, a obecność obojga rodziców nie jest konieczna.
3. Zapłać opłatę konsularną £53 (stan na listopad 2026). Opłaty za wniosek złożony bezpośrednio w USC w Polsce źródła nie podają.
4. Odbierz polski odpis osobiście w konsulacie (wysyłkę pocztą omów z konsulatem). Konsul niezwłocznie przekazuje wniosek do USC, ale strona konsulatu nie podaje, ile trwa sama transkrypcja.

Odmowa transkrypcji to decyzja administracyjna, od której przysługuje odwołanie do właściwego wojewody.

PESEL dla dziecka urodzonego w UK

• Dla osoby urodzonej za granicą bez zameldowania w Polsce polski akt urodzenia z transkrypcji jest warunkiem koniecznym nadania PESEL (gov.pl, stan na listopad 2026).
• Sama transkrypcja nie daje numeru: wniosek o PESEL dla dziecka składa się w czasie wizyty paszportowej, a o nadanie numeru występuje konsul. Konsul nie występuje o PESEL w innych sprawach niż paszport lub paszport tymczasowy (gov.pl).
• Nadanie PESEL jest bezpłatne (gov.pl).

Paszport dla dziecka w konsulacie w UK

Wizytę paszportową rezerwujesz w e-Konsulacie; placówki i zasady zapisów opisujemy w poradniku Paszport polski w konsulacie RP w UK.

Kto składa wniosek. Osobiście oboje rodzice (albo opiekun prawny lub kurator). Wystarczy jeden rodzic, jeśli przedłoży pisemną zgodę drugiego z podpisem poświadczonym notarialnie. Dziecko poniżej 5 lat nie musi być obecne, a od 5 lat musi (gov.pl).

Zgoda drugiego rodzica (gov.pl):

• w UK podpis poświadcza notary public; skany zgód wysłane e-mailem nie są akceptowane, a oryginał drugi rodzic przekazuje do konsulatu, np. listownie;
• zgodę można też wyrazić przez e-usługę „Wyraź zgodę na wydanie paszportu” albo osobiście przed konsulem lub wojewodą w Polsce;
• w zgodzie podaje się PESEL dziecka, a jeśli go jeszcze nie ma, datę urodzenia. Zgody nie trzeba mieć przy składaniu wniosku, ale do czasu jej wyrażenia wniosek nie zostanie zrealizowany (gov.pl).

Co zabrać. Aktualną kolorową fotografię biometryczną dziecka (wykonaną nie wcześniej niż 6 miesięcy przed wnioskiem; bez zdjęcia albo ze złym konsul nie przyjmie wniosku) i ważne paszporty lub dowody osobiste rodziców. Przy wątpliwościach co do tożsamości lub obywatelstwa dziecka urzędnik może poprosić o dodatkowe dokumenty.

Opłata. Paszport kosztuje £40 do 12 lat i £62 w wieku 12–18 lat (stan na listopad 2026). Płacisz przy wniosku gotówką lub kartą. Z ważną Kartą Dużej Rodziny zapłacisz mniej, ale konsulat nie podaje kwoty ulgi. Pierwszego paszportu po transkrypcji nie złożysz przez internet (gov.pl).

Czekanie i odbiór. Konsulat poda przewidywany termin odbioru. Wniosek złożony za granicą trwa około 6–8 tygodni (stan na listopad 2026, gov.pl), bo paszporty przygotowuje się w Polsce. Paszport odbiera jedno z rodziców osobiście w urzędzie, w którym złożono wniosek. Strona konsulatu o e-wniosku wymaga przy odbiorze obecności dziecka w wieku 5–12 lat, więc przed wizytą sprawdź wymagania swojej placówki.

Dowód osobisty dziecka

Dzieci do 18 lat nie muszą mieć dowodu osobistego. Wniosku nie złożysz w konsulacie i dowodu tam nie odbierzesz: osoba przebywająca za granicą składa go po powrocie do Polski. Dziecko bez polskiego aktu urodzenia trzeba najpierw wpisać do polskich ksiąg stanu cywilnego. Dowód dla dziecka jest bezpłatny (gov.pl, stan na listopad 2026).

Szkocja, Walia i Irlandia Północna

W Walii obowiązują te same zasady co w Anglii. Odpis aktu wygląda inaczej w pozostałych krajach:

• Szkocja: przy rejestracji dostajesz skrócony akt (abbreviated), pełny możesz dokupić (National Records of Scotland). Odpisy zamawia się przez ScotlandsPeople, co jest najtańsze i najszybsze. Przy zamówieniu pocztą lub e-mailem (formularz SU3) pierwszy odpis kosztuje £15, a każdy kolejny £10, plus wysyłka (National Records of Scotland, stan na listopad 2026).
• Irlandia Północna: dane rodziców zawiera akt długi (long). Odpis z General Register Office Northern Ireland (GRONI) kosztuje £15,00, a kolejne egzemplarze zamówione razem po £8,00. Opłata obejmuje £7 za wyszukanie, które nie jest zwracane, jeśli aktu nie znaleziono (nidirect, stan na listopad 2026).

Najczęstsze pytania

Czy muszę robić transkrypcję, żeby dziecko miało polski paszport?

Tak. Dziecko nie dostanie paszportu bez PESEL, a numer ten może zostać nadany dopiero po transkrypcji. Zrobisz ją samodzielnie w USC w Polsce albo przez konsulat, umawiając wizytę prawną (gov.pl, stan na listopad 2026).

Czy oboje rodzice muszą być przy składaniu wniosku o transkrypcję?

Nie, obecność obojga rodziców nie jest konieczna (gov.pl, stan na listopad 2026). Przy wniosku paszportowym obowiązują inne zasady (zob. wyżej).

Co, gdy drugi rodzic nie zgadza się na paszport albo nie da się go zapytać?

Jeśli zgody nie można uzyskać i nie zachodzi wyjątek, przedłóż oryginał prawomocnego orzeczenia sądu rodzinnego zastępującego zgodę (gov.pl, stan na listopad 2026). Może to być brytyjski Specific Issue Order zezwalający na wniosek bez zgody drugiego rodzica; samo ustalenie, z kim mieszka dziecko, nie wystarcza. Zgoda nie jest wymagana m.in. od rodzica pozbawionego władzy rodzicielskiej albo z władzą zawieszoną lub ograniczoną w tym zakresie, gdy z odpisu zupełnego aktu urodzenia wynika, że ojciec jest nieznany, lub gdy rodzic nie żyje. Jeśli zgon nie jest zarejestrowany w Polsce, przedłóż odpis zagranicznego aktu zgonu.

Gdzie szukać pomocy

• Centrum Informacji Konsularnej: +44 (0) 203 0789 618, w sprawach m.in. paszportów, obywatelstwa i stanu cywilnego, w dni robocze w Polsce w godzinach 9:00–17:00 (stan na listopad 2026, gov.pl).
• General Register Office (GRO): 0300 123 1837, od poniedziałku do piątku, 8:00–18:00 (stan na listopad 2026, GOV.UK).
• O brytyjskich świadczeniach na dziecko piszemy w poradniku Child Benefit i Universal Credit, a o polskim świadczeniu 800 plus przy pracy w UK w poradniku 800 plus a praca w UK.