Rodziny zmarłych na choroby azbestowe dostaną pełne odszkodowanie. Zmiana od 31 października

Rząd Wielkiej Brytanii zlikwidował zasadę, według której rodziny osób zmarłych na choroby azbestowe przed złożeniem wniosku dostawały mniej niż sami chorzy. Zmiana obowiązuje od 31 października 2026 roku, jak poinformował resort pracy i emerytur (DWP).

Na czym polegała różnica

Osoby, które zachorowały m.in. na międzybłoniak (mesothelioma) lub pylicę płuc (pneumoconiosis), mogą dostać odszkodowanie z rządowych programów, gdy nie udało się go uzyskać od pracodawcy. W 2025 roku średnia wypłata dla chorych wyniosła około 17 700 funtów.

Gdy uprawniona osoba zmarła, zanim złożyła wniosek, jej bliscy dostawali średnio około 10 700 funtów, czyli około 7000 funtów mniej. Według DWP dla 60-letniego wnioskodawcy z programu z 2008 roku (Diffuse Mesothelioma Scheme) to różnica między 24 526 a 56 656 funtów.

Co się zmienia

Od 31 października 2026 roku bliscy dostaną taką samą kwotę, jaka przysługiwałaby zmarłemu. Dotyczy to dwóch programów:

• programu z 2008 roku, w którym 60-letni wnioskodawca otrzymuje 56 656 funtów (dotąd uprawniony bliski dostawał 24 526 funtów);
• programu z ustawy z 1979 roku (Pneumoconiosis etc. (Workers' Compensation) Act 1979), w którym przykładowa kwota to 34 062 funty według stawki na 2026/27 (dla 60-latka z oceną niepełnosprawności 31–40%); dotąd bliscy dostawali 21 011 funtów.

Według rządu z podwyżki skorzysta około 300 rodzin rocznie. Szacowany koszt to od 2 do 6 mln funtów rocznie. Zmiany wynikają z niezależnego przeglądu prawnego programów. Przepisy trafiły do parlamentu we wrześniu.

Minister ds. zabezpieczenia społecznego i niepełnosprawności Sir Stephen Timms powiedział, że rodziny nie powinny ponosić finansowej kary z powodu straty bliskiej osoby. Rząd podkreślił, że zmiana jest efektem wieloletnich starań m.in. Asbestos Victims Support Group Forum UK i parlamentarzystów.

Ważne ograniczenia

Nowe przepisy dotyczą wniosków bliskich złożonych od 31 października 2026 roku. Nie obejmują wniosków wstecznych. Program w Irlandii Północnej prowadzi Department for Communities, który ma w swoim czasie wprowadzić podobne zmiany. Zmiana obowiązuje także w Szkocji.

Co to oznacza dla Polaków w UK

Zasady dotyczą osób, które chorowały w związku z pracą i mają prawo do programów rządowych, gdy nie można dochodzić odszkodowania od pracodawcy, często dlatego, że firma już nie istnieje. W źródle nie ma informacji o dodatkowych kryteriach związanych z obywatelstwem. Dotyczy to więc także rodzin polskich pracowników, którzy spełniają warunki programów, np. po pracy w budownictwie. Szczegółowe warunki warto sprawdzić na GOV.UK lub zapytać organizację wspierającą ofiary azbestu.