Respect Orders: nowe nakazy wobec sprawców antyspołecznych zachowań w Anglii i Walii

Rząd uruchomił w Anglii i Walii nowe narzędzie przeciw uporczywym sprawcom antyspołecznych zachowań (anti-social behaviour). Respect Orders weszły w życie 26 października 2026 roku, jak poinformowało Home Office.

Co można nakazać lub zakazać

Sąd może zakazać sprawcy wstępu do centrów miast albo picia alkoholu w miejscach publicznych, takich jak główne ulice czy parki. Może też nałożyć nieograniczoną grzywnę oraz kary wspólnotowe, np. godziny policji dozoru, godziny prac na rzecz społeczności albo godzinę policyjną (curfew).

Nakaz może także zobowiązać sprawcę do działań wobec przyczyn jego zachowania, na przykład leczenia uzależnienia od narkotyków lub alkoholu albo kursu radzenia sobie z gniewem.

Kto może wnioskować

O wydanie nakazu mogą występować policja i samorządy lokalne, a także m.in. wynajmujący z towarzystw mieszkaniowych (housing associations) oraz operatorzy sieci transportowych.

Aby sąd wydał nakaz, sprawca musi zachowywać się lub grozić zachowaniem, które powoduje albo może powodować nękanie, niepokój lub strach. Rząd zaznacza, że ten szeroki opis obejmuje różnorodne zachowania.

Skutki złamania nakazu

Naruszenie Respect Order jest przestępstwem. Policja może aresztować osobę, która nie przestrzega warunków, a grozi jej do 2 lat więzienia. Nakazy będą wpisywane do Policyjnego Komputera Krajowego (Police National Computer), więc funkcjonariusze będą mogli sprawdzić, czy dana osoba podlega nakazowi.

Dorośli, nie nieletni

Respect Orders zastępują cywilne nakazy sądowe (civil injunctions) wobec dorosłych. Dotyczą wyłącznie osób od 18. roku życia. Młodsi nadal mogą otrzymać obowiązujący już Youth Injunction, który zawiera zarówno zakazy, jak i obowiązki. Rząd podkreśla, że nie chce niepotrzebnie obciążać dzieci wpisem do rejestru karnego.

Minister spraw wewnętrznych Shabana Mahmood oceniła, że dotąd brakowało odpowiednich uprawnień, a od 26 października sytuacja się zmienia. Tymczasowa zastępczyni komendanta Catherine Akehurst z Krajowej Rady Komendantów Policji (NPCC) przekazała, że nowe narzędzie ma umożliwić szybkie działanie wobec uporczywych sprawców i jednocześnie stawiać na rehabilitację.

Inne zmiany wobec antyspołecznych zachowań

Rząd wymienia też inne środki: policja nie musi już ostrzegać przed zabraniem pojazdów powiązanych z antyspołecznymi zachowaniami i może je szybciej niszczyć. Uprawnienia do rozpraszania grup (dispersal powers) wydłużono z 48 do 72 godzin. Kara za naruszenie środków ochrony wspólnoty wzrasta ze 100 do 500 funtów. Rząd podaje też, że do społeczności trafiło 3800 dodatkowych funkcjonariuszy i pracowników wsparcia policji dzielnicowej.

Co to oznacza dla Polaków w UK

Nowe przepisy obowiązują wszystkich dorosłych w Anglii i Walii, niezależnie od narodowości. Osoba, wobec której wydano nakaz, powinna ściśle przestrzegać jego warunków, bo ich złamanie jest przestępstwem. Dotyczy to też lokatorów i najemców: o nakaz mogą wnioskować wynajmujący z towarzystw mieszkaniowych.