POLSTR zastąpi WIBOR w nowych kredytach od stycznia. Szef ZBP: klienci różnicy nie odczują

Od 1 stycznia banki w Polsce mają opierać nowe produkty na wskaźniku POLSTR. Dotyczy to zwłaszcza umów kredytów hipotecznych, kredytów obrotowych dla firm i emisji obligacji. Tak wynika z wywiadu z Tadeuszem Białkiem, prezesem Związku Banków Polskich, opublikowanego przez „Rzeczpospolitą” 26 października 2026 roku.

WIBOR nie znika od razu

Według Białka WIBOR nie zniknie z dnia na dzień. Będzie stosowany do końca 2036 roku w umowach zawartych do 31 grudnia tego roku. Prezes ZBP wyjaśnia, że unijne rozporządzenie o wskaźnikach referencyjnych (benchmarkach) daje pierwszeństwo naturalnemu wygasaniu starego wskaźnika. Pierwotnie planowano akt prawny, który z mocy prawa zastąpiłby wskaźnik w dotychczasowych umowach, ale od tego odeszło.

Dlaczego zmiana

Białek zaznacza, że powodem nie są liczne spory sądowe wokół WIBOR. Jak tłumaczy, na świecie trwa przechodzenie od wskaźników z rodziny IBOR, opartych na transakcjach międzybankowych, do wskaźników wolnych od ryzyka (risk-free rates), opartych na krótkoterminowych transakcjach depozytowych typu overnight. Po kryzysie finansowym i upadku Lehman Brothers liczba transakcji na rynku międzybankowym wyraźnie spadła. Nowe wskaźniki mają być przez to bardziej reprezentatywne.

Prezes ZBP przewodniczy Komitetowi Sterującemu Narodowej Grupy Roboczej ds. Reformy Wskaźników Referencyjnych. Mówi, że reforma trwa czwarty rok, a w krajach, które ją już przeprowadziły, zajmowała średnio pięć lat. Polska wzoruje się na modelu szwajcarskim. Białek nie potwierdza doniesień, że część sektora bankowego jest niezadowolona ze zmiany. Według niego zarządy banków widzą potrzebę reformy, a banki są najbardziej zaawansowane w przygotowaniach spośród instytucji finansowych.

Czy raty będą niższe lub wyższe

Zdaniem Białka dla klienta nie zmieni się praktycznie nic. Oba wskaźniki podążają za stopą referencyjną NBP, o której decyduje Rada Polityki Pieniężnej. Różnica polega na tym, że WIBOR uwzględniał oczekiwania rynku i mógł rosnąć jeszcze przed decyzją RPP. POLSTR odzwierciedla przeszłość i reaguje dopiero po decyzji RPP.

Jeśli sytuacja geopolityczna będzie stabilna, a stopy procentowe przewidywalne, notowania POLSTR z dużym prawdopodobieństwem będą niższe niż WIBOR. Według prezesa ZBP różnica będzie jednak na tyle mała, że klient jej nie zauważy.

Obecni kredytobiorcy nie muszą nic robić, bo stare umowy nadal będą oparte na WIBOR. Mogą poprosić bank o zmianę wskaźnika, ale zdaniem Białka przy tak małych różnicach nie ma to większego znaczenia.

Co to oznacza dla Polaków w UK

Wiadomość dotyczy osób, które mają w Polsce kredyt hipoteczny albo planują go zaciągnąć. Według wypowiedzi prezesa ZBP istniejące umowy zostaną na WIBOR, a nowe od stycznia będą oparte na POLSTR. Żadne działania ze strony kredytobiorcy nie są wymagane. Szczegółów swojej umowy warto zapytać w banku.

Jak ocenić powodzenie reformy

Miernikiem sukcesu będzie według Białka poziom rynku zbudowanego wokół POLSTR. Im więcej produktów i im większa ich wartość, tym większa rozpoznawalność i stabilność nowego wskaźnika.