Buy Now Pay Later pod nadzorem FCA: sprawdzanie zdolności spłaty przed zakupem

Od 15 lipca 2026 roku usługi typu Buy Now Pay Later (BNPL), czyli rozłożenia zakupu na raty bez odsetek, podlegają w Wielkiej Brytanii nadzorowi Financial Conduct Authority (FCA). Tak wynika z komunikatu rządu, opublikowanego tego samego dnia przez HM Treasury.

Co się zmieniło

Do tej pory wiele takich ofert było poza regulacjami. Teraz mają one podobne zasady jak inne formy kredytu konsumenckiego. Według rządu najważniejsze zmiany to:

• Sprawdzenie zdolności spłaty. Firmy muszą ocenić, czy klienta stać na spłatę, zanim udzielą mu kredytu. Chodzi o to, by nikt nie pożyczał więcej, niż realnie może oddać.
• Prawa przy wadliwych towarach. Klient, który chce zwrotu pieniędzy za wadliwy towar, ma takie same jasne i egzekwowalne prawa jak przy innych regulowanych produktach finansowych.
• Pomoc w kłopotach finansowych. Osoby, które mają problem ze spłatą, mają być najpierw kierowane do poradnictwa dłużnego, a nie od razu przekazywane windykatorowi.

Ekonomiczna sekretarz skarbu Rachel Blake oceniła, że ludzie korzystający z BNPL mieli dotąd mniej praw niż osoby płacące kartą kredytową. Według rządu kontrole mają być szybkie i płynne, a odpowiedzialni użytkownicy nie powinni odczuć opóźnień.

Skala zjawiska

Z briefingu Biblioteki Izby Gmin z 29 lipca 2026 roku wynika, że BNPL stał się jedną z najpopularniejszych form kredytu w UK. W 2024 roku korzystało z niego około 20 proc. dorosłych. Regulacja obejmuje część umów bezodsetkowych, nazywanych w przepisach „deferred payment credit”. Są to płatności rozłożone na nie więcej niż 12 rat w ciągu 12 miesięcy.

Możliwe skutki uboczne

Już w rządowej odpowiedzi na konsultacje z maja 2025 roku część uczestników zwracała uwagę, że nowe kontrole mogą ograniczyć dostęp do kredytu osobom spoza kręgu klientów głównych instytucji finansowych. Wskazywano m.in. na młodszych konsumentów. Dlatego nie każdy wniosek o odroczoną płatność musi zostać zaakceptowany.

Co to oznacza dla Polaków w UK

Przepisy dotyczą wszystkich, którzy kupują w brytyjskich sklepach z opcją BNPL, także internetowych. Warto liczyć się z tym, że przy kasie płatność w ratach może zostać odrzucona po sprawdzeniu zdolności spłaty. Przy sporze o wadliwy towar klienci mają teraz wyraźniejsze prawa. Osobom w kłopotach finansowych rząd obiecuje najpierw kierowanie do poradnictwa dłużnego. Szczegółowe porady, jak uniknąć odmowy, przedstawia BBC. Redakcja nie mogła ich pobrać, więc ich tu nie powtarzamy.