Badanie: podejrzane reklamy w Google miały ponad 100 mln wyświetleń w Europie

Zespół badaczy z New York University i holenderskiego Radboud University opracował narzędzie AdLens, które za pomocą sztucznej inteligencji wykrywa reklamy wprowadzające użytkowników w błąd. Jak opisał portal Spider's Web, naukowcy sprawdzili blisko 189 tys. wersji reklam oprogramowania, aplikacji mobilnych i elektroniki z publicznego centrum przejrzystości reklam Google.

Trzy grupy podejrzanych reklam

Badacze wyróżnili trzy kategorie problematycznych materiałów:

• 238 reklam wywołujących strach przed rzekomym zagrożeniem,
• 3346 reklam z fałszywymi lub nierealistycznymi obietnicami,
• 258 reklam ukrywających tożsamość reklamodawcy lub charakter usługi.

Reklamy straszące użytkowników miały ponad 16 mln wyświetleń, a te z nierealistycznymi obietnicami – 89,9 mln. Łącznie przekroczyło to 100 mln wyświetleń na rynkach Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Autorzy podkreślają, że nie oznacza to 100 mln oszukanych osób: wyświetlenie nie jest kliknięciem, instalacją programu ani stratą pieniędzy.

Przykłady: wirusy i śledzenie telefonu

Częstym schematem był scareware, czyli reklama informująca, że telefon jest zhakowany, a komputer zainfekowany. Użytkownik dostaje propozycję pobrania aplikacji, która rzekomo rozwiąże problem. Wśród reklam była też polskojęzyczna, według której telefon z Androidem wykrył 178 wirusów po wejściu na strony dla dorosłych. Miała około 1,1 mln wyświetleń.

Inna reklama obiecywała sprawdzenie lokalizacji dowolnej osoby na podstawie numeru telefonu. Według badaczy była aktywna ponad 2 lata i miała 14,5 mln wyświetleń. Kolejna zachęcała do odzyskania 284 zdjęć usuniętych 7 lat wcześniej i wyświetlono ją 2,8 mln razy.

Reakcja Google na zgłoszenia

Badacze zgłosili Google część reklam. Według opisu badania większość zgłoszonych materiałów nie została uznana przez platformę za naruszenie zasad. W przypadku domeny powiązanej z kampanią TamperedChef, w której rozpowszechniano złośliwe oprogramowanie podszywające się pod edytor PDF, znaleziono 42 reklamy prowadzące do tej samej strony. Zgłoszono jedną. Google ją usunął, ale pozostałych 41 nie wycofano w ramach tej interwencji.

Wśród 147 aplikacji promowanych podejrzanymi reklamami 34 nie było już w sklepach z aplikacjami, choć reklamy nadal działały.

Co to oznacza dla Polaków w UK

Badanie dotyczy rynków EOG, więc nie obejmuje bezpośrednio Wielkiej Brytanii. Opisane schematy są jednak powszechne w internecie. Należy z dystansem traktować reklamy, które straszą wirusami lub blokadą konta i każą natychmiast pobrać aplikację. To samo dotyczy reklam z obietnicą śledzenia czyjegoś telefonu. Aplikacje warto instalować tylko z oficjalnych sklepów, a o ostrzeżenia bezpieczeństwa pytać producenta urządzenia lub bank, a nie reklamę.

Ograniczenia narzędzia

AdLens najpierw porównuje treść reklam ze znanymi schematami oszustw, a potem wybrane materiały sprawdzają zaawansowane modele językowe, analizujące tekst i grafikę. W testach system uzyskał wynik F1 0,922. Autorzy przyznają, że narzędzie ma ograniczenia i nie zastąpi całkowicie kontroli człowieka. Udostępnili je publicznie, aby mogły z niego korzystać niezależne organizacje i badacze.