Karta GHIC w UK: leczenie w UE i jak ją wyrobić (bezpłatnie)

W skrócie

• Karta GHIC (UK Global Health Insurance Card) daje dostęp do niezbędnej państwowej opieki zdrowotnej w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), w tym w Polsce, na takich samych zasadach jak mieszkańcom danego kraju. Jest bezpłatna i ważna do 5 lat (stan na listopad 2026, NHS). Wniosek składaj przez stronę NHS, bo płatne strony pośredników są zbędne.
• E-mail z decyzją przychodzi w ciągu 24 godzin od wniosku, a po zatwierdzeniu wniosku karta powinna dotrzeć pocztą w ciągu 15 dni roboczych. Terminu na wniosek nie ma, ale przed wyjazdem na święta nie zwlekaj.
• GHIC nie zastępuje ubezpieczenia podróżnego: nie obejmuje m.in. leczenia w prywatnej placówce, transportu medycznego do UK ani ratownictwa narciarskiego czy górskiego.
• Osoby z prawami z umowy o wystąpieniu mogą zamiast GHIC wybrać UK EHIC. Co z settled i pre-settled status, wyjaśniamy niżej.
• Karta nie dotarła, a za granicą potrzebujesz pilnego leczenia? Wystąp o tymczasowy certyfikat PRC: 0191 218 1999 z UK, od poniedziałku do piątku w godz. 8–18.

Czym jest karta GHIC i czym różni się od EHIC (EKUZ)

GHIC pozwala skorzystać z niezbędnej państwowej opieki zdrowotnej w krajach EOG i kilku innych na tych samych zasadach co mieszkańcowi danego kraju. Taka opieka może być bezpłatna albo wymagać opłaty takiej, jaką płaci miejscowy mieszkaniec (stan na listopad 2026, NHS).

GHIC a EKUZ. Dla większości osób brytyjska GHIC zastąpiła dotychczasową brytyjską kartę EHIC (Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego, po polsku EKUZ). Jeśli masz dotychczasową brytyjską kartę EHIC, możesz jej używać do daty ważności. O nową kartę możesz wystąpić najwcześniej 9 miesięcy przed wygaśnięciem obecnej. Osoby uprawnione na podstawie umowy o wystąpieniu mogą wybrać nową UK EHIC zamiast GHIC.

Jak korzystać z NHS w UK, opisujemy w poradniku NHS w praktyce: lekarz GP, 111, 999 i apteka. Tutaj chodzi o leczenie poza UK.

Kto może dostać kartę GHIC i co z settled lub pre-settled status

O GHIC może wystąpić mieszkaniec UK. Według NHS masz do niej prawo, gdy spełnione są oba warunki (stan na listopad 2026, NHS):

1. zwykle i legalnie mieszkasz w UK („ordinarily and legally resident”),
2. nie masz ubezpieczenia zdrowotnego z kraju EOG ani ze Szwajcarii.

Kartę może dostać także członek rodziny lub osoba na utrzymaniu osoby uprawnionej.

Settled i pre-settled status. Żadna ze stron, z których korzystamy, nie mówi wprost, że settled lub pre-settled status daje kartę GHIC. NHS podaje dwa warunki z listy powyżej. Cytowane źródła nie potwierdzają, że settled lub pre-settled status sam wystarcza do uzyskania GHIC. Sprawdź oba warunki NHS podane wyżej; w razie wątpliwości zapytaj NHSBSA (telefony na końcu poradnika). Jak działa status i share code, opisujemy w poradniku EU Settlement Scheme: settled i pre-settled status, share code.

UK EHIC zamiast GHIC. Osoby z prawami z umowy o wystąpieniu mogą wybrać nową kartę UK EHIC. Jest tak samo bezpłatna i ważna do 5 lat. NHS wymienia wśród osób, które mogą ją dostać, obywatela EOG lub Szwajcarii, który legalnie mieszka w UK od przed 1 stycznia 2021 i jest objęty umową o wystąpieniu. Karta może nie przysługiwać, jeśli ta osoba jest też obywatelem UK albo urodziła się w UK.

Uprawnienie musisz mieć w chwili leczenia. Kto korzysta z karty bez prawa, może zapłacić pełny koszt leczenia albo zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej. Jeśli twoja sytuacja się zmieniła i nie spełniasz już kryteriów UK EHIC, skontaktuj się z NHS Overseas Healthcare Services.

Jak wyrobić kartę GHIC krok po kroku

Wniosek składasz przez stronę NHS. Nieoficjalne strony mogą pobierać opłatę, a według NHSBSA nie są potrzebne: za wniosek o GHIC i UK EHIC nic się nie płaci (stan na listopad 2026, NHSBSA).

1. Wejdź na stronę NHS o GHIC i UK EHIC i przejdź do wniosku („Apply for a UK GHIC”).
2. Przygotuj imię i nazwisko, adres, datę urodzenia i numer National Insurance. Osoby z Irlandii Północnej podają też Health and Care number.
3. Wpisz najpierw własne dane. Gdy formularz zapyta, dodaj karty dla współmałżonka, partnera w związku partnerskim i dzieci: każdy członek rodziny potrzebuje własnej karty.
4. Poczekaj na e-mail z decyzją, który przychodzi w ciągu 24 godzin (jeśli go nie ma, sprawdź folder ze spamem). NHS może poprosić o dodatkowe informacje albo dokumenty.
5. Odbierz kartę: po zatwierdzeniu wniosku karta powinna dotrzeć pocztą w ciągu 15 dni roboczych.

Członków rodziny po złożeniu wniosku dodasz, kontaktując się z NHS Overseas Healthcare Services. Kto nie może złożyć wniosku online albo ma kłopot z rozpatrywanym wnioskiem, może skorzystać z formularza kontaktowego NHSBSA (NHSBSA).

Karta nie dotarła przed wyjazdem

Jeśli karta nie dotrze, a za granicą potrzebujesz niezbędnego leczenia, możesz wystąpić o tymczasowy certyfikat PRC (Provisional Replacement Certificate). Daje taką samą ochronę jak GHIC albo UK EHIC i obejmuje też osoby, którym karta jeszcze nie przyszła. Nie da się go załatwić z wyprzedzeniem. PRC wydaje się na kraje UE, Islandię, Liechtenstein, Norwegię i Szwajcarię (stan na listopad 2026, NHSBSA).

• O PRC występujesz, kontaktując się z NHSBSA (online albo telefonicznie). Telefon z UK: 0191 218 1999, spoza UK: +44 191 218 1999, od poniedziałku do piątku w godz. 8–18. Poza tymi godzinami zadzwoń jak najszybciej następnego dnia roboczego.
• Przygotuj nazwę placówki, w której jesteś leczony, i jej adres e-mail (poda go personel). O PRC można wystąpić w imieniu innej osoby.
• Bez GHIC, UK EHIC i PRC za leczenie płacisz w całości. Poproś wtedy o kopię faktury i pokwitowanie.

Gdzie karta GHIC działa

Według NHS i NHSBSA GHIC działa w (stan na listopad 2026, NHS, NHSBSA):

• krajach EOG, w tym w Polsce,
• Czarnogórze: pomoc w nagłych wypadkach jest tam bezpłatna, ale za przepisane leki i inne leczenie płacisz,
• Australii: karta służy jako dowód, żeby skorzystać z Medicare,
• Jersey, Guernsey i na Wyspie Man, a także na Wyspie Świętej Heleny, Tristan da Cunha i Wyspie Wniebowstąpienia.

Szwajcaria. GHIC działa tam tylko dla określonych grup, m.in. obywateli UE. Możesz zostać poproszony o dowód obywatelstwa lub statusu. UK EHIC można używać w krajach EOG. Warunki jej użycia w Szwajcarii potwierdź w NHSBSA przed wyjazdem.

Inne kraje. Za leczenie płacisz, chyba że UK ma z danym krajem umowę o opiece zdrowotnej. Rząd UK negocjuje rozszerzenie GHIC na kolejne kraje, więc przed wyjazdem sprawdź, gdzie karta działa.

Zasady wjazdu do krajów UE (EES i ETIAS) opisujemy w poradniku EES i ETIAS: wjazd do UE z brytyjskim paszportem.

Co pokrywa karta GHIC i jak z niej korzystać za granicą

Karta obejmuje państwową opiekę, która nie może rozsądnie poczekać do powrotu do UK („medically necessary healthcare”). O tym, czy leczenie jest niezbędne, decyduje placówka w kraju, w którym jesteś (stan na listopad 2026, NHS).

Jak korzystać z karty:

• Zabierz kartę i pokaż ją w placówce, która cię leczy. Upewnij się, że to placówka publiczna, a nie prywatna, i zachowaj wszystkie rachunki i dokumenty.
• W niektórych krajach trzeba zapłacić z góry całość lub część rachunku i dopiero potem wystąpić o zwrot.
• Niektóre kraje pobierają od pacjenta dopłatę (co-payment, patient share). Można odzyskać różnicę między całym rachunkiem a dopłatą, ale samej dopłaty się nie zwraca.

Zwrot kosztów. Żeby odzyskać koszty leczenia objętego kartą, pobierz i wypełnij formularz zwrotu i wyślij go do NHS Overseas Healthcare Services. Zwrot nie jest gwarantowany. Gdy uważasz, że naliczono ci opłatę niesłusznie, skontaktuj się z tą samą instytucją.

Leczenie w Polsce z GHIC

Poniżej informacje ze strony FCDO dla Polski (stan na listopad 2026, GOV.UK).

• Żeby skorzystać w Polsce z niezbędnej państwowej opieki zdrowotnej, potrzebujesz GHIC albo EHIC.
• Numer alarmowy w Polsce to 112. Poproś o karetkę.
• Publiczne placówki medyczne w Polsce są podobne do brytyjskich, a prywatne są tańsze niż w UK. Karta nie obejmuje jednak prywatnych klinik.
• FCDO ma listę placówek w Polsce, w których część personelu mówi po angielsku.
• Jeśli skierowano cię do placówki medycznej, skontaktuj się szybko z ubezpieczycielem.

Według FCDO karta nie zastępuje ubezpieczenia podróżnego i nie pokrywa m.in. zmian w rezerwacjach podróży i noclegów, dodatkowych standardowych opłat za leczenie, transportu medycznego do UK ani leczenia uznanego za niepilne. O wątpliwości przed wyjazdem zapytaj NHSBSA (numery na końcu poradnika).

Ubezpieczenie podróżne: dlaczego sama karta nie wystarczy

NHS radzi mieć prywatne ubezpieczenie podróżne i medyczne na cały wyjazd (stan na listopad 2026, NHS). FCDO dodaje na stronie o ubezpieczeniu podróżnym (GOV.UK):

• Przykład: złamanie nogi w Hiszpanii wymaga leczenia szpitalnego i możliwie ewakuacji lub powrotu medycznego. Koszt bez ubezpieczenia to według FCDO co najmniej £25 000 (stan na listopad 2026; strona FCDO była aktualizowana 2 sierpnia 2024).
• Wcześniejsze choroby i planowane leczenie lub badania zgłoś ubezpieczycielowi. Zatajenie czegoś może unieważnić polisę.

Szkocja, Walia i Irlandia Północna

Strona NHS wymienia jedną różnicę we wniosku: osoby z Irlandii Północnej podają też Health and Care number (stan na listopad 2026, NHS).

Najczęstsze pytania

Czy karta GHIC jest płatna?

Nie. Według NHSBSA za wniosek o GHIC i UK EHIC nic się nie płaci (stan na listopad 2026, NHSBSA). Płatne strony pośredników nie są potrzebne, więc je omijaj i składaj wniosek przez stronę NHS.

Czy dziecko potrzebuje własnej karty?

Tak, każdy członek rodziny potrzebuje własnej karty. Dzieci dodasz do swojego wniosku, gdy formularz o to zapyta.

Zapłaciłem za leczenie za granicą. Czy dostanę zwrot?

Źródła nie obiecują zwrotu w każdym przypadku. Karta nie pokrywa kosztów, które musiałby ponieść miejscowy mieszkaniec, a dopłaty pacjenta nie są zwracane. Zwrotu za leczenie objęte kartą możesz dochodzić formularzem wysłanym do NHS Overseas Healthcare Services.

Gdzie szukać pomocy

• NHS: GHIC i UK EHIC – wniosek i zasady karty (po angielsku).
• NHSBSA: kontakt – GHIC i UK EHIC (stan na listopad 2026): telefon z UK 0300 330 1350, spoza UK +44 191 283 3909, od poniedziałku do piątku w godz. 8–18 i w soboty w godz. 9–15 (czasu brytyjskiego).
• NHSBSA: PRC (stan na listopad 2026) – telefon z UK 0191 218 1999, spoza UK +44 191 218 1999, od poniedziałku do piątku w godz. 8–18.
• FCDO: Poland, Health i FCDO: Foreign travel insurance – porady dla podróżujących (po angielsku).
• Numer alarmowy w Polsce: 112.

Ten tekst ma charakter ogólny i nie jest poradą medyczną ani prawną. Opiera się na stronach NHS, NHSBSA i FCDO. Zasady karty i lista krajów mogą się zmienić, więc przed wyjazdem sprawdź stronę NHS.