Zwolnienie lekarskie w UK: fit note i samodzielne zwolnienie na 7 dni

W skrócie

• Zwolnienie lekarskie w UK to fit note, oficjalnie Statement of Fitness for Work (formularz Med 3). Musisz dać go pracodawcy, gdy chorujesz dłużej niż 7 dni z rzędu i bierzesz zwolnienie. Do tych 7 dni wliczają się dni wolne, np. weekendy i bank holidays (stan na listopad 2026, GOV.UK).
• Samodzielne zwolnienie na 7 dni: przy nieobecności trwającej 7 dni lub krócej nie dajesz fit note ani innego dowodu od specjalisty. Po powrocie pracodawca może poprosić o potwierdzenie choroby (self-certification) (GOV.UK).
• Kto wystawia fit note: lekarz GP lub szpitalny, zarejestrowana pielęgniarka, terapeuta zajęciowy, farmaceuta albo fizjoterapeuta. Najpierw musi ocenić twoją zdolność do pracy.
• Koszt: fit note jest bezpłatny, jeśli w chwili prośby chorujesz dłużej niż 7 dni.
• Zapis na formularzu: „not fit for work” oznacza niezdolność do jakiejkolwiek pracy. „May be fit for work” ma ułatwić rozmowę z pracodawcą o zmianach, które pomogą zostać w pracy lub do niej wrócić (GOV.UK).

Co to jest fit note i do czego służy

Fit note to potoczna nazwa dokumentu Statement of Fitness for Work, czyli formularza Med 3, wprowadzonego w 2010 roku (stan na listopad 2026, GOV.UK). Daje tobie i pracodawcy poradę o wpływie stanu zdrowia na zdolność do pracy. Może też pomóc w ubieganiu się o świadczenia pieniężne związane ze stanem zdrowia albo służyć jako dowód przy ubieganiu się o Statutory Sick Pay (SSP).

Wytyczne DWP dla pacjentów i dla pracodawców, z których korzystamy, mają na stronie dopisek „correct as of August 2023”. „Listopad 2026” w tym poradniku to data, kiedy je sprawdziliśmy.

Zasady z wytycznych:

• Dostajesz fit note tylko wtedy, gdy stan zdrowia wpływa na twoją zdolność do pracy. Nie wystawi się fit note stwierdzającego, że jesteś „fit for work”, a osoba zdolna do pracy fit note nie potrzebuje.
• Specjalista nie wystawi go z powodów pozamedycznych, np. problemów w domu albo konfliktu w pracy.
• Fit note należy do ciebie. Pracodawca może zrobić kopię do swojej dokumentacji.
• Może być pisany ręcznie albo komputerowo, wydrukowany albo przekazany cyfrowo. Musi zawierać imię i nazwisko oraz zawód wystawiającego i adres placówki.
• Bez imienia i nazwiska lub podpisu wystawiającego jest nieważny: pracodawca albo DWP może go odrzucić i poprosić o nowy.

Kiedy fit note nie jest potrzebny: 7 dni i formularz SC2

Przy nieobecności trwającej 7 dni lub krócej nie musisz dawać pracodawcy fit note ani innego dowodu od specjalisty (stan na listopad 2026, GOV.UK). Po powrocie pracodawca może poprosić o potwierdzenie nieobecności z powodu choroby: to właśnie self-certification. Możesz wypełnić formularz albo wysłać e-mailem szczegóły nieobecności.

Przy chorobie dłuższej niż 7 dni z rzędu (łącznie z dniami wolnymi) musisz dać pracodawcy fit note, papierowy lub cyfrowy (GOV.UK). Pracodawcę zwykle trzeba zawiadomić, że nie możesz pracować, przed terminem, który ustalił (albo w ciągu 7 dni, jeśli go nie ustalił).

Formularz SC2. Gdy pracodawca chce zgłoszenia na piśmie, możesz użyć formularza SC2. Służy on do samodzielnego potwierdzenia nieobecności albo składa się go razem z fit note (GOV.UK). Wypełniasz go online i nie możesz zapisać postępu. Formularz pyta o:

1. numer National Insurance,
2. numer telefonu,
3. szczegóły choroby, w tym jej daty,
4. datę ostatniego dnia pracy przed chorobą,
5. numer ewidencyjny lub płacowy (clock or payroll number).

Wypełniony formularz dajesz pracodawcy. Kopię zachowaj dla siebie.

Kto może wystawić fit note i jak go dostać

Fit note wystawia (stan na listopad 2026, GOV.UK):

1. lekarz GP lub lekarz szpitalny,
2. zarejestrowana pielęgniarka,
3. terapeuta zajęciowy,
4. farmaceuta,
5. fizjoterapeuta.

Jak go dostać: skontaktuj się ze specjalistą, który prowadzi twoje leczenie. Przed wystawieniem musi ocenić twoją zdolność do pracy, osobiście, przez wideo, telefonicznie albo na podstawie pisemnego raportu innego specjalisty (GOV.UK).

Co znaczy zapis na formularzu

Specjalista decyduje o ocenie: „fit for work”, „may be fit for work” albo „not fit for work”. Ocenia zdolność do pracy ogólnie, nie tylko w twojej obecnej pracy (stan na listopad 2026, GOV.UK).

Jeśli pracodawca nie może zapewnić zalecanego wsparcia, fit note też traktuje się jak „not fit for work” (NHS).

Przy „may be fit for work” specjalista może zaznaczyć na formularzu:

• stopniowy powrót do pracy (phased return): stopniowe zwiększanie obowiązków lub godzin,
• zmienione godziny (altered hours): zmiana pory lub długości pracy,
• zmienione obowiązki (amended duties), np. bez dźwigania ciężarów,
• dostosowanie miejsca pracy (workplace adaptations), np. praca z domu.

Te opcje nie są dla ciebie wiążące, możesz rozmawiać o innych rozwiązaniach. W pierwszych sześciu miesiącach choroby jeden fit note może obejmować najwyżej trzy miesiące, a specjalista może wyznaczyć datę ponownej oceny.

Access to Work to uznaniowy grant na praktyczne i finansowe wsparcie dla osób z niepełnosprawnością lub problemem zdrowotnym, żeby mogły zostać w pracy lub do niej wrócić. O zwolnieniu, SSP i Access to Work w kontekście zdrowia psychicznego piszemy w poradniku zdrowie psychiczne w UK.

Fit note a pieniądze: SSP, Universal Credit i ESA

SSP. Fit note może służyć jako dowód przy ubieganiu się o SSP. Zasady zasiłku opisujemy w poradniku o prawach pracownika w UK.

Universal Credit. Musisz mieć fit note, gdy stan zdrowia lub niepełnosprawność ogranicza twoją zdolność do pracy dłużej niż 7 dni (stan na listopad 2026, GOV.UK). Przy przejściu z ESA fit note może nie być potrzebny. W oczekiwaniu na decyzję w sprawie oceny zdolności do pracy musisz nadal uzyskiwać fit notes. Jeżeli w tym czasie dokument wygasa, a zdrowie nadal ogranicza pracę, uzyskaj kolejny; bez niego może się od ciebie oczekiwać pracy lub jej szukania.

ESA. Do wniosku potrzebny jest fit note, jeśli nie możesz pracować dłużej niż 7 dni z rzędu z powodu choroby lub niepełnosprawności. Fit note może trzeba wysyłać regularnie (GOV.UK).

Gdy nie masz prawa do SSP albo się skończył, możesz złożyć wniosek o Universal Credit lub ESA; pomaga w tym formularz SSP1 (GOV.UK). O zasiłkach dla osób z niepełnosprawnością piszemy w poradniku o PIP.

Czy fit note się zmieni

Rząd rozważa zmiany w systemie fit note (stan na listopad 2026, GOV.UK). Przegląd Keep Britain Working Sir Charliego Mayfielda, opublikowany w listopadzie 2025, stwierdził, że fit note „nie działa tak, jak zamierzono”, a proces często bywa barierą, a nie pomostem między pracownikami a pracodawcami. Według raportu wyniki konsultacji i rekomendacje przeglądu pomagają rządowi rozważyć, jak poprawić system. Źródła, które sprawdziliśmy, nie podają konkretnych zmian ani dat.

Szkocja, Walia i Irlandia Północna

Do lipca 2022 fit note mogli wystawiać tylko lekarze. Od 1 lipca 2022 mogą też pielęgniarki, terapeuci zajęciowi, farmaceuci i fizjoterapeuci. W Anglii, Szkocji i Walii zmiana ta obejmuje wszystkich zarejestrowanych specjalistów z tej listy oraz lekarzy „at point of registration” (stan na listopad 2026, GOV.UK). Według tych wytycznych Irlandia Północna przygotowuje własne przepisy, które mają odzwierciedlać tę zmianę. Wytyczne nie mówią, jak to wygląda obecnie.

Najczęstsze pytania

Czy potrzebuję fit note, gdy choruję 3 dni?

Nie. Przy nieobecności 7 dni lub krócej możesz sam potwierdzić chorobę (stan na listopad 2026, GOV.UK). Gdy pracodawca chce zgłoszenia na piśmie, możesz użyć formularza SC2.

Czy fit note wystawia farmaceuta i czy dostanę go w aptece?

Farmaceuci w aptekach (community pharmacists) nie mają dostępu do formularza Med3, a fit note nie należy do usług NHS świadczonych przez apteki (stan na listopad 2026, GOV.UK). Dostęp do Med3 mają farmaceuci pracujący w zespołach przychodni lub szpitali, którzy mogą ocenić zdolność do pracy. Fit note wystawiają m.in. farmaceuci w przychodniach (GP surgeries), szpitalach i klinikach (NHS).

Ile kosztuje fit note?

Jest bezpłatny, jeśli w chwili prośby chorujesz dłużej niż 7 dni (stan na listopad 2026, GOV.UK). Przy chorobie trwającej 7 dni lub krócej specjalista może pobrać opłatę. Jeśli pracodawca żąda dowodu za pierwsze 7 dni, powinien zapłacić tę opłatę (NHS). Wytyczne nie podają kwoty takiej opłaty.

Czy mogę wrócić do pracy przed końcem fit note?

Tak, może to być przed końcem fit note, o ile wrócisz, gdy czujesz się na siłach, i za zgodą pracodawcy (stan na listopad 2026, GOV.UK). Nie musisz wracać do specjalisty, nawet jeśli zaznaczył, że chce cię ponownie ocenić.

Czy pracodawca może odrzucić fit note albo żądać dodatkowego dowodu?

Nie można wymagać od pracownika innego dowodu medycznego niż fit note (GOV.UK, stan na listopad 2026). Pracodawca może jednak odrzucić fit note bez imienia i nazwiska lub podpisu wystawiającego. Jeśli nie płaci SSP, możesz wnieść spór do HMRC albo szukać pomocy w związku zawodowym lub Acas (GOV.UK).

Gdzie szukać pomocy

• Specjalista, który prowadzi twoje leczenie: tam prosisz o fit note. Jak działa GP i numer 111, opisujemy w poradniku NHS w praktyce.
• NHS: strona Getting a fit note.
• GOV.UK: Taking sick leave i Statutory Sick Pay.
• Skarga na fit note: składasz ją do organizacji, która świadczy lub zleca usługę; ma własną procedurę skarg (stan na listopad 2026, GOV.UK).
• Jobcentre lub work coach: jeśli pobierasz świadczenie pieniężne związane ze stanem zdrowia, możesz porozmawiać z Jobcentre lub work coach o możliwościach pracy.