Co grozi za niezapłacony podatek? HMRC wyjaśnia, jak egzekwuje długi

Urząd skarbowy HMRC opisał w oficjalnym poradniku na GOV.UK, co dzieje się, gdy podatnik nie reguluje należności. Strona była po raz ostatni aktualizowana 4 września 2026 r. (zmiana na liście agencji windykacyjnych).

Najpierw rozmowa

HMRC deklaruje, że jeśli ktoś nie może zapłacić w terminie, urząd chce znaleźć rozwiązanie możliwie szybkie i dostępne finansowo. Poza podejrzeniem oszustwa lub przestępstwa najpierw próbuje się skontaktować i uzgodnić dalsze kroki. Może zaproponować plan ratalny Time to Pay, zaliczyć nadpłacony podatek na poczet innych zaległości albo zmienić kod podatkowy osobie rozliczanej w systemie PAYE. Przez kod podatkowy można w ten sposób pobrać do 50% dochodu brutto.

Osoby mieszkające w UK z problemem płatniczym powinny kontaktować się z Payment Support Service. Osoby mieszkające na stałe za granicą mają osobną infolinię dla nierezydentów.

Wizyta i agencje windykacyjne

Gdy podatnik nie odpowiada lub odmawia zapłaty, HMRC może odwiedzić go w domu lub firmie albo skierować sprawę do agencji windykacyjnej. Agencje, regulowane przez Financial Conduct Authority, kontaktują się wyłącznie listownie, SMS-em lub telefonicznie i nigdy nie odwiedzają dłużnika. Osoba upoważniona do rozmowy w jego imieniu ma zgodę ważną 24 godziny; na dłużej potrzebny jest formularz 64-8.

Środki egzekucyjne

Według HMRC to ostateczność, a ich zakres różni się w Anglii, Szkocji i Walii. Urząd wymienia m.in.:

• zajęcie i sprzedaż mienia: w Anglii i Walii poprzedza je formalne zawiadomienie za 75 funtów, a opłaty wynoszą 235 funtów plus 7,5% części długu powyżej 1500 funtów; przy sprzedaży na aukcji dochodzi opłata 110 funtów plus 7,5% części długu powyżej 1500 funtów;
• pobranie środków wprost z konta w Anglii, Walii i Irlandii Północnej, gdy dług wynosi co najmniej 1000 funtów, a na rachunkach jest dość pieniędzy na spłatę i rozsądne koszty życia;
• sądowe nakazy: obciążenie majątku (np. nieruchomości), potrącenia z wynagrodzenia, zajęcie należności od osoby trzeciej;
• w Szkocji nakaz summary warrant, po którym dłużnik ma 14 dni na zapłatę lub ustalenie rat.

HMRC zapewnia, że nie zażąda sprzedaży głównego domu przy rozliczeniu loan charge ani disguised remuneration i nie będzie wymagać sięgania do środków emerytalnych. Niewypłacalność dłużnika to ostatni krok.

Co oznacza dla Polaków w UK

HMRC ma umowy o odzyskiwaniu należności z ponad 87 krajami. Jeśli ktoś nie rozmawia z urzędem, ten może poprosić zagraniczny organ podatkowy o ściągnięcie długu od osoby mieszkającej tam lub mającej tam majątek. Dotyczy to więc także osób, które wyjechały z UK, w tym do Polski.

Urząd radzi odpowiadać na korespondencję jak najszybciej, aby było jasne, że podatnik nie odmawia zapłaty. Bezpłatną poradę dotyczącą długów oferuje MoneyHelper. Tożsamość inkasenta HMRC można sprawdzić na GOV.UK.