Wśród nocnej ciszy: serial Holoubka przypomina zbrodnię połaniecką z 1976 roku

Zbrodnia sprzed prawie pół wieku

Serial „Wśród nocnej ciszy” przypomina historię nocy z 24 na 25 grudnia 1976 roku w okolicach Połańca. Po pasterce zginęli ciężarna Krystyna Łukaszek, jej mąż Stanisław oraz 12-letni brat Krystyny, Mieczysław Kalita. Zbrodnia została popełniona na oczach wielu świadków, a część z nich później milczała, zmieniała zeznania lub broniła wersji korzystnej dla sprawców.

Portal Spidersweb podaje, że Krystyna miała 18 lat i była w piątym miesiącu ciąży, a Stanisław 25 lat.

Za produkcją stoją Jan Holoubek i Maciej Kowalewski. Serial pokazuje, jak stopniowo rozpadała się zmowa milczenia. Jego inspiracją był reportaż Wiesława Łuki „Nie oświadczam się”. Książka nie jest wyłącznie zapisem śledztwa i procesu. Autor chciał zrozumieć środowisko, w którym strach przed wykluczeniem, rodzinna lojalność i lokalna hierarchia ważyły więcej niż obowiązek mówienia prawdy.

Dlaczego wieś milczała

Historia przykuła uwagę Łuki podczas pracy nad innym tematem w dawnym województwie tarnobrzeskim. Reporter nie zastępował śledczych, bo fakty ustalały milicja, prokuratura i sąd. Interesowało go, jak mogło dojść do zbrodni na oczach tylu ludzi i dlaczego później tak wielu z nich ją osłaniało. Rozmawiał z krewnymi ofiar i oskarżonych, z mieszkańcami oraz świadkami, a wypowiedzi z sali sądowej zapisywał bez upiększeń.

Tytułowe sformułowanie stało się w ustach bohaterów wygodną formułą, która pozwalała nie potwierdzać i nie zaprzeczać. Tekst WP Film zwraca uwagę, że język w tym reportażu nie tylko opisuje rzeczywistość, ale też ją zasłania.

Książka składa się z wielu głosów: fragmentów zeznań, rozmów oraz wystąpień sędziów, prokuratorów i obrońców. Autor rzadko ocenia bohaterów wprost. Często robią to sami, gdy próbują się tłumaczyć albo przenosić odpowiedzialność na innych.