Sąd w Dreźnie: niemieckie kontrole na granicy z Polską niezgodne z prawem

Sąd Administracyjny w Dreźnie orzekł w czwartek, 12 listopada 2026 roku, że kontrole graniczne zarządzone przez niemieckie ministerstwo spraw wewnętrznych na granicach z Polską i Czechami były niezgodne z prawem. Wyroki nie są prawomocne, a sąd rozstrzygnął dwie skargi.

Dwie skargi, dwa przypadki

Jedną z nich złożył Jakub Woliński, obywatel Polski i Niemiec, który mieszka w Görlitz i niemal codziennie jeździ do Zgorzelca, gdzie mieszka jego rodzina. Sprawa dotyczy kontroli z 25 września 2024 roku na moście miejskim łączącym oba miasta. Po wjeździe do Niemiec funkcjonariusze federalnej policji sprawdzili jego tożsamość i przeszukali bagażnik samochodu. Woliński uważał, że nie było do tego podstawy prawnej, i 4 października 2024 roku złożył skargę przeciwko Republice Federalnej Niemiec.

Drugim skarżącym jest Volker Wiedersberg z Michendorfu w Brandenburgii.

Co orzekł sąd

Według komunikatu sądu niezgodne z prawem były zarówno kontrole zarządzone przez ministerstwo na granicach z Czechami i Polską, jak i konkretne czynności wobec obu skarżących. Sąd rozstrzygnął jedynie, że kontrole były niezgodne z prawem w tamtym czasie. Z wyroku nie wynika automatycznie prawo do odszkodowania.

Od orzeczenia przysługuje apelacja do wyższego sądu administracyjnego w Budziszynie, ponieważ sprawa ma znaczenie wykraczające poza dwa indywidualne przypadki.

Wcześniej niemieckie sądy wydawały już podobne orzeczenia dotyczące granic z Austrią i Luksemburgiem. Sprawa z Drezna jest jednak pierwszą, która bezpośrednio dotyczy kontroli na granicy polsko-niemieckiej.

Stanowisko Berlina

Niemcy uzasadniają kontrole m.in. nieregularną migracją, działalnością przemytników migrantów i obciążeniem systemu przyjmowania osób ubiegających się o azyl. Według wykazu Komisji Europejskiej obecne kontrole zgłoszono do 15 marca 2027 roku.

Co to oznacza dla Polaków w UK

Wyrok dotyczy kontroli na granicach Niemiec z Polską i Czechami, a nie przepisów obowiązujących w Wielkiej Brytanii. Może mieć znaczenie dla osób, które regularnie przekraczają granicę polsko-niemiecką, zwłaszcza dla mieszkańców pogranicza. Pokazuje również, że przedłużanie kontroli granicznych nie zwalnia niemieckich władz z przestrzegania unijnych przepisów.

Ponieważ wyrok nie jest prawomocny, nie wiadomo jeszcze, czy kontrole zostaną zakończone. Otwarte pozostaje pytanie, czy rząd Niemiec zastosuje się do stanowiska sądu, czy zdecyduje się na dalszy spór prawny.