„Dama z wachlarzem” wróciła do Wilanowa. Niemieckie małżeństwo zwróciło zaginioną grafikę

Do zbiorów Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie wróciła grafika „Dama z wachlarzem”, uznawana za polską stratę wojenną. Dzieło po prawie 80 latach przekazało muzeum niemieckie małżeństwo, które miało je dotąd w swoim posiadaniu.

Co wiadomo o dziele

„Dama z wachlarzem” (nazywana też „Damą stojącą w białej sukni z wachlarzem w ręku”) pochodzi najprawdopodobniej z XIX wieku. To oleodruk z ręcznie podmalowanymi elementami, wykonany na papierze i naklejony na płótno.

Grafikę odnotowano w wilanowskim „Inwentarzu obrazów” z 1877 roku, a następnie w katalogu obrazów i umeblowania pałacu autorstwa Georgesa Duchesne’a z 1895 roku. We wszystkich tych źródłach miała numer inwentarzowy 775.

Według Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego praca została prawdopodobnie wywieziona z Wilanowa jesienią 1944 roku, podobnie jak większość wyposażenia pałacu.

Zwrot

W maju 2023 roku chęć oddania dzieła zgłosiło niemieckie małżeństwo, państwo Richter-Schuster. O tym, że grafika pochodzi z Wilanowa, świadczą oznaczenia na jej odwrocie: naklejka ze starym numerem inwentarzowym oraz stempel z napisem „GALERYA OBRAZÓW W WILLANOWIE”. Dotychczasowi posiadacze zdecydowali o bezwarunkowym zwrocie dzieła do muzeum.

Podczas uroczystości przekazania w siedzibie resortu kultury minister kultury prof. Piotr Gliński mówił, że państwo Richter-Schuster dokonali „rzeczy wielkiej i symbolicznej”. Zaapelował też do Niemców i niemieckich instytucji o zwrot dzieł zrabowanych z polskich zbiorów w czasie wojny.

Podczas tej samej uroczystości przekazano także litografię „Królewska Huta” Ernsta Wilhelma Knippela, która wróciła do Muzeum Śląskiego w Katowicach. Jej posiadacz również zdecydował się na dobrowolny zwrot.

Wystawa w Warszawie

Według TVN Warszawa odzyskaną grafikę można oglądać na wystawie w warszawskiej galerii Kordegarda, poświęconej odzyskanym zabytkom z polskich kolekcji.