Budżet UE 2028–2034: związki rolnicze ostrzegają przed cięciami dopłat

Negocjacje dotyczą następnych Wieloletnich Ram Finansowych UE na lata 2028–2034. Decyzje w sprawie ram budżetowych mają zapaść do końca 2026 roku, a największym sporem jest Wspólna Polityka Rolna (WPR).

Stanowisko związków i ekspertów

Copa Cogeca, główna organizacja reprezentująca rolników i ich spółdzielnie w UE, twierdzi, że budżet rolnictwa może zmaleć nawet o 30 proc. Według związku proponowane ograniczenia przekraczają 20 proc., a po uwzględnieniu inflacji sięgają 30 proc. Organizacja nie wyjaśniła jednak, jak wyliczyła te wartości. Naciska na premiera Irlandii, która obecnie przewodniczy Radzie UE, by bronił rolnictwa.

Jerzy Plewa, były szef Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa w Komisji Europejskiej, uważa, że twierdzenie o 30-proc. cięciu nie jest w pełni zgodne z prawdą. Według niego prezydencja irlandzka zaproponowała, by nie obniżać dopłat bezpośrednich i utrzymać propozycję Komisji. Dodaje, że zmniejszenie środków na krajowe plany partnerstwa nie musi oznaczać cięć na rozwój wsi, bo o tym zdecydują rządy państw członkowskich.

Ile dostanie Polska

Komisja Europejska zaproponowała dla Polski 123,3 mld euro w całym budżecie, z czego 24,6 mld euro miałoby trafić na dopłaty bezpośrednie (I filar). W obecnej perspektywie na I filar przeznaczono 21 mld euro, a na II filar 9,5 mld euro.

Według wyliczeń Plewy, gdyby przyjęto cel co najmniej 10 proc. środków z krajowych planów partnerstwa na obszary wiejskie, Polska dysponowałaby na działania objęte I i II filarem około 33,5 mld euro. Z tej kwoty trzeba byłoby jednak wydzielić ok. 8,9 mld euro na rozwój wsi.

Stan negocjacji

Propozycja prezydencji irlandzkiej, która zakładała cel 8 proc. na obszary wiejskie, została odrzucona na październikowym posiedzeniu Rady. Żadne z proponowanych rozwiązań nie zyskało jeszcze poparcia.

Komisja chce ograniczyć wypłaty dla dużych gospodarstw: maksymalna płatność na jednego rolnika ma wynieść 100 tys. euro. Propozycja irlandzka podnosiła ten limit do 300 tys. euro, ale upadła. Sprawa limitu, zwanego cappingiem, pozostaje otwarta.

Antonio Costa ma przedstawić propozycję negocjacyjną 13 listopada, a posiedzenie Rady Europejskiej zaplanowano na 27 listopada. Donald Tusk wraz z przywódcami 16 innych państw UE podpisał wspólny list przeciwko ograniczaniu wydatków na politykę spójności i rolnictwo w budżecie na lata 2028–2034.