Anna Jagiellonka na Wawelu: wystawa pokazuje 120 obiektów i odkrycie konserwatorów

Zamek Królewski na Wawelu prezentuje wystawę „Anna Jagiellonka. Wszystkie twarze królowej”. Według „Rzeczpospolitej” (artykuł z 5 listopada 2026 r.) pokazano na niej 120 obiektów, w tym wszystkie znane portrety władczyni. Wystawa potrwa do 14 lutego 2027 r.

Zamknięcie wawelskiego tryptyku

Prof. Andrzej Betlej, dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu, przypomina, że ekspozycja zamyka tryptyk wawelskich pokazów o renesansowej sztuce, kulturze i historii. Wcześniej były „Wszystkie arrasy króla” oraz „Obraz Złotego Wieku”. Kuratorka Marta Golik-Gryglas wyjaśnia, że wystawę umieszczono w zachodnim skrzydle zamku, gdzie urodziła się Anna, córka Zygmunta I i Bony Sforzy.

Towarzyszą jej dwie współczesne interwencje artystyczne autorstwa Anny Orskiej i Ewy Juszkiewicz.

Odkrycie konserwatorskie

Podczas przygotowań doszło do odkrycia dotyczącego całopostaciowego portretu królowej. Obraz zdjęto znad wejścia do Kaplicy Zygmuntowskiej w Katedrze Wawelskiej. Dotąd uznawano go za XIX-wieczną kopię. Okazał się jednak oryginalnym dziełem z XVI wieku, autorstwa nadwornego malarza Marcina Kobera.

Konserwatorka dr Angelika Bogdanowicz-Prus mówi, że po około 400 latach udało się odsłonić pierwotną warstwę malarską, ukrytą pod przemalowaniami kolejnych epok.

Na wystawie są też cztery mniejsze wizerunki starszej Anny, w kadrze obejmującym tylko część postaci. Najnowsze badania wskazują, że wersja z Muzeum Króla Jana III w Wilanowie również wyszła spod ręki Kobera. Wersje z Muzeum Narodowego i Zamku Królewskiego w Warszawie to repliki. Wawelski obraz jest dziełem niezidentyfikowanego artysty.

Kobieta wybrana na króla

Po bezpotomnej śmierci Zygmunta Augusta na pierwszej wolnej elekcji w 1573 r. wybrano Henryka Walezego. Po czterech miesiącach panowania potajemnie opuścił on Polskę, by objąć tron francuski. Na elekcji w 1575 r. królem Polski wybrano Annę Jagiellonkę. Jej koronacja w katedrze na Wawelu odbyła się 1 maja 1576 r., więc w 2026 r. mija 450 lat od tego wydarzenia. Anna poślubiła wtedy Stefana Batorego, księcia Siedmiogrodu, który również został koronowany.

Na wystawie jest m.in. zbiorowy portret rodzeństwa, rodziców i trzech żon Zygmunta Augusta, dzieło Lucasa Cranacha Młodszego ze zbiorów Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. Anna ma na nim 30 lat.

Co to oznacza dla Polaków w UK

Wystawa może zainteresować osoby odwiedzające Kraków, np. w okresie świątecznym. Jest dostępna do 14 lutego 2027 r. Źródło nie podaje cen biletów ani godzin otwarcia, które warto sprawdzić na stronie zamku.