Ustawa o Troubles wraca do Izby Gmin. Sekretarz ds. NI: to nie amnestia dla żołnierzy

Do Izby Gmin wrócił projekt ustawy Northern Ireland Troubles Bill, dotyczący rozliczania zbrodni z okresu konfliktu w Irlandii Północnej (The Troubles). 19 października 2026 posłowie zajęli się poprawkami do długo oczekiwanych przepisów. Jak podała BBC News, sekretarz ds. Irlandii Północnej przekonuje, że ustawa nie jest amnestią dla żołnierzy.

Na jakim etapie jest projekt

Według opracowania Biblioteki Izby Gmin projekt trafił do parlamentu 14 października 2025, a drugie czytanie odbyło się w listopadzie 2025 roku. Ustawa została przeniesiona na sesję 2026–27 i ponownie złożona w maju 2026 roku. Izba Gmin obraduje nad nią jako Komitet Całej Izby (Committee of the Whole House) 19 i 20 października 2026. Tuż przed tym etapem przedłużono możliwość przeniesienia prac na kolejną sesję.

Czym ma być zastąpiona obecna ustawa

Projekt ma uchylić i zastąpić Legacy Act, czyli ustawę przyjętą za poprzedniego rządu. Jej najbardziej spornym elementem był immunitet. Podczas debaty w Izbie Gmin 27 kwietnia 2026 roku Hilary Benn, wymieniany w stenogramach jako przedstawiciel rządu w tej sprawie, mówił, że immunitet nie miał poparcia w Irlandii Północnej. Dodał, że krajowe sądy uznały go za niezgodny ze zobowiązaniami międzynarodowymi i że nigdy go nie wprowadzono w życie. Według Benna odrzucili go też członkowie rodzin ofiar, a trzej komisarze ds. weteranów nie domagają się immunitetu, lecz sprawiedliwego traktowania w świetle prawa.

Spory wokół zmian

Zgodnie z Biblioteką Izby Gmin decyzję o uchyleniu Legacy Act przyjęli z zadowoleniem politycy i grupy ofiar w Irlandii Północnej. Zastrzeżenia zgłaszali jednak niektórzy posłowie, a weterani służący w Operation Banner protestowali przeciwko tej decyzji. W debacie kwietniowej padały też głosy, że ewentualne ochrony dla sił zbrojnych nie obejmują funkcjonariuszy Royal Ulster Constabulary i innych formacji działających w Irlandii Północnej.

Rząd opisywał też w komunikacie wcześniejsze działania: Remedial Order miał usunąć przepisy o immunitecie, które w ocenie rządu dawałyby amnestię sprawcom.

Co dalej

Debata nad poprawkami potrwa według harmonogramu 19 i 20 października 2026. Szczegółowych treści poprawek i wyniku głosowań nie potwierdziliśmy w dostępnych źródłach, więc nie podajemy ich w tym tekście.